تفسیر آیهٔ ۴۶ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ كٰانُوا يُصِرُّونَ عَلَي الْحِنْثِ الْعَظِيمِ » (و بر گناه بزرگ پافشاری می‌کردند).
در مجمع البیان آمده است: «حِنث» شکستن پیمانی است که با سوگند استوار شده باشد، و «اصرار» آن است که بر آن کار پای بفشارد و از آن دست برندارد؛ پایان سخن. شاید آنچه از سیاق برمی‌آید این باشد که پافشاری‌شان بر پیمان‌شکنیِ بزرگ، همان سرکشی و گردن‌کشی‌شان از بندگی پروردگار است؛ بندگی‌ای که به اقتضای فطرت خود با خدا بر سر آن عهد بسته بودند و در عالم ذرّ از آنان بر آن پیمان گرفته شده بود، در نتیجه از غیر پروردگارشان پیروی می‌کنند و این همان شرک مطلق است.

و برخی گفته‌اند: «حِنث» به معنای گناه بزرگ است، پس توصیف آن به «عظیم» برای مبالغه است و منظور از حنث عظیم، شرک به خداست. و گفته شده است: حنث عظیم، جنس گناهان کبیره است. و نیز گفته شده است: سوگند یاد کردن بر انکار رستاخیز است که در این سخن خدای متعال بدان اشاره شده است: «وَ أَقْسَمُوا بِاللّٰهِ جَهْدَ أَيْمٰانِهِمْ لاٰ يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَمُوتُ» (و با سخت‌ترین سوگندهایشان به خدا سوگند یاد کردند که خدا کسی را که می‌میرد برنمی‌انگیزد؛ نحل: ۳۸). با این همه، واژهٔ آیه مطلق است.