تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ قمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَفَتَحْنٰا أَبْوٰابَ السَّمٰاءِ بِمٰاءٍ مُنْهَمِرٍ » (پس درهای آسمان را با آبی بسیار ریزان گشودیم). در مجمع‌البیان آمده است: «هَمْر» ریختنِ شدید اشک و آب است، و «انهمار» یعنی فروریختن شدید. (پایان سخن او). گشودن درهای آسمان — که همان جوّ و فضا است — با آبی ریزان، استعاره‌ای تمثیلی از شدتِ ریزش آب و بارش پی‌درپی باران است؛ گویی آب پشت درِ بسته‌ای ذخیره شده بود که مانع از ریختنش می‌شد، و ناگهان آن در گشوده شد و آب با شدیدترین حالتِ ممکن فرو ریخت.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۱ تا ۱۳ با هم

و در تفسیر قمی دربارهٔ این فرمودهٔ خدا: « فَفَتَحْنٰا أَبْوٰابَ السَّمٰاءِ بِمٰاءٍ مُنْهَمِرٍ » (پس درهای آسمان را با آبی ریزان گشودیم) آمده است: یعنی بارشی یکریز و بی‌وقفه؛ و دربارهٔ: « وَ فَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُوناً فَالْتَقَي الْمٰاءُ » (و زمین را به چشمه‌هایی شکافتیم، پس آب‌ها به هم پیوستند) فرمود: یعنی آب آسمان و آب زمین به هم رسیدند، « عَليٰ أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ وَ حَمَلْنٰاهُ » (بر پایهٔ فرمانی که مقدّر شده بود، و او را برنشاندیم)، یعنی نوح را، « عَليٰ ذٰاتِ أَلْوٰاحٍ وَ دُسُرٍ » (بر مرکبی ساخته از تخته‌ها و میخ‌ها)؛ فرمود: «الواح» همان کشتی و «دُسُر» میخ‌ها هستند.