تفسیر آیهٔ ۳۵ سورهٔ نجم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ عِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَريٰ » (آیا علم غیب نزد اوست و او [حقایق را] می‌بیند؟). ضمیرها به همان کسی برمی‌گردد که روی گرداند، و پرسش برای انکار است؛ و معنا این است:

آیا او علم غیب دارد تا در پی آن بداند که رفیقش گناهانش را بر دوش می‌کشد و اگر سزاوار عذاب باشد، روز قیامت به‌جای او مجازات می‌شود؟ مفسران آیه را چنین تفسیر کرده‌اند.

اما ظاهر آیه این است که مراد، نفی آگاهی او از آیندهٔ پنهانِ حالش در دنیاست؛ یعنی: آیا او غیب می‌داند و ازاین‌رو باخبر است که اگر انفاق کند و بر آن مداومت ورزد، مالش پایان می‌یابد و گرفتار فقر می‌شود؟ اما مسألهٔ بر دوش کشیدن گناهان و عذاب را سخنِ بعدی خدای متعال مطرح می‌کند که می‌فرماید: « أَلاّٰ تَزِرُ وٰازِرَهٌ وِزْرَ أُخْريٰ » (هیچ باربرداری بار گناه دیگری را برنمی‌دارد).

بحث روایی

بخشش او قطع شد، و دربارهٔ همین موضوع این آیه نازل گشت: « أَ عِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ » (نجم: ۳۵)؛ [مجاهد] گفت: غیب همان قرآن است؛ یعنی آیا او با بینش خود باطلی در آن دید [که روی گرداند]، در حالی که نزد پیامبر (ص) و ابوبکر رفت‌وآمد می‌کرد؟

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳۳ تا ۳۵ با هم

می‌گویم: شما به‌خوبی آگاهید که این آیات در ظاهرِ خود، با آنچه او ذکر کرده است سازگار نیست.

و روایت شده که این آیات دربارهٔ عاص بن وائل نازل شده است، و نیز روایت شده که دربارهٔ مردی نازل شده که نامش برده نشده است.