تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ نجم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « مٰا ضَلَّ صٰاحِبُكُمْ وَ مٰا غَويٰ » (هم‌نشین و یار شما نه گمراه شده و نه به بیراهه رفته است). «ضلالت» به‌معنای خروج و انحراف از راه راست است، و «غَیّ» نقطهٔ مقابل رشد (رسیدن به واقعیت و حقیقت) است. راغب گفته است: «غَیّ، نادانیِ ناشی از باور نادرست است؛ زیرا جهل گاهی از این است که انسان هیچ باوری ندارد، نه شایسته و نه فاسد، و گاهی ناشی از باور به چیزی فاسد و نادرست است، و این نوع دوم را غَیّ می‌نامند؛ خدای متعال می‌فرماید: « مٰا ضَلَّ صٰاحِبُكُمْ وَ مٰا غَويٰ »». پایان سخن راغب. و مقصود از «صاحب»، همان پیامبر (ص) است.

معنای آیه این است که: هم‌نشین و پیامبر شما نه از راهی که به هدف مطلوب می‌رساند خارج شده، و نه در باور و نظر خود دربارهٔ آن دچار خطا گشته است. بازگشت معنا به این است که او به خطا نرفته؛ نه در هدفِ مطلوب که همان سعادت انسانی یعنی بندگیِ خدای متعال است، و نه در راهی که به آن منتهی می‌شود.