تفسیر آیهٔ ۳ سورهٔ نجم

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳ و ۴ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا يَنْطِقُ عَنِ الْهَويٰ إِنْ هُوَ إِلاّٰ وَحْيٌ يُوحيٰ » (و از سرِ هوس سخن نمی‌گوید؛ این سخن جز وحیی که فرستاده می‌شود، نیست). مراد از «هوی»، خواهش نفس و نظر شخصی است. هرچند واژهٔ «نطق» مطلق و عام آمده و نفی بر آن وارد شده که مقتضای آن نفیِ هواوهوس از سراسر سخنان پیامبر (ص) است، اما از آنجا که روی سخن با مشرکان است و آنان پیامبر را در دعوتش و آنچه از قرآن برایشان می‌خواند متهم می‌کردند که دروغ‌گو، سخن‌پرداز و افترا زننده به خدای پاک و منزه است، به قرینهٔ مقام، مراد این است که پیامبر (ص) در آنچه شما را به‌سوی خدا فرا می‌خواند یا از قرآن بر شما می‌خواند، از روی هوای نفس و نظر شخصی خود سخن نمی‌گوید، بلکه این‌ها چیزی جز وحی نیست که از سوی خدای پاک و منزه به او وحی می‌شود.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳ و ۴ با هم

و در کتاب کافی با سند خود از هشام، حماد و دیگران روایت شده است که گفتند: از امام صادق (ع) شنیدیم که می‌فرمود:

«حديثي حديث أبي و حديث أبي حديث جدي-و حديث جدي حديث الحسين-و حديث الحسين حديث الحسن-و حديث الحسن حديث أمير المؤمنين-و حديث أمير المؤمنين حديث رسول الله ص-و حديث رسول الله ص قول الله عز و جل» (حدیث من، حدیث پدرم است؛ و حدیث پدرم، حدیث جدّم؛ و حدیث جدّم، حدیث حسین؛ و حدیث حسین، حدیث حسن؛ و حدیث حسن، حدیث امیرالمؤمنین؛ و حدیث امیرالمؤمنین، حدیث پیامبر خدا (ص)؛ و حدیث پیامبر خدا (ص)، سخن خدای عزّوجلّ است).