أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ
آیا با او دربارهٔ آنچه می‌بیند مجادله و ستیزه می‌کنید؟
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۱۱ و ۱۲ با هم
اگر بگویی: خدای متعال در آیهٔ بعد: « أَ فَتُمٰارُونَهُ عَليٰ مٰا يَريٰ » (آیا با او بر سر آنچه می‌بیند مجادله می‌کنید؟) با استناد به دیدن پیامبر (ص)، بر صدق او در ادعایش استدلال می‌کند؛ پس چه مانعی دارد که در اینجا نیز به باور قلبی او نسبت به آنچه با چشم دیده است استدلال شده باشد؟
تفسیر آیهٔ ۱۲ سورهٔ نجم، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۹، صفحهٔ ۳۰ تا ۳۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/53/12/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
می‌گویم: این فرمودهٔ الهی: « أَ فَتُمٰارُونَهُ عَليٰ مٰا يَريٰ » برای استدلال به دیدنِ پیامبر بر درستیِ ادعایش نیامده، بلکه سرزنشی است بر اینکه مشرکان بر سر موضوعی که پیامبر می‌بیند و به چشم مشاهده می‌کند، با او ستیزه‌جویی و مجادله می‌کنند؛ و ممارات (ستیزه‌جویی) و مجادله تنها در دیدگاه‌های نظری و باورهای فکری—آن هم اگر روا باشد—معنا دارد، اما در اموری که انسان با چشم خود به عیان مشاهده می‌کند، ستیزه و مجادله معنایی ندارد؛ و پیامبر (ص) نیز از آنچه عیاناً مشاهده می‌کرد به آنان خبر می‌داد، نه از روی فکر و اندیشیدن.
خدای متعال می‌فرماید: « أَ فَتُمٰارُونَهُ عَليٰ مٰا يَريٰ » (آیا با او بر سر آنچه می‌بیند مجادله می‌کنید؟)؛ استفهام در اینجا برای توبیخ است، خطاب به مشرکان است و ضمیر [در «تُمٰارُونَهُ»] به پیامبر (ص) بازمی‌گردد. «ممارات» یعنی پافشاری بر مجادله؛ و معنای آیه چنین است: آیا در مجادله با پیامبر (ص) اصرار می‌ورزید تا او بر خلاف آنچه ادعا می‌کند و به شما خبر می‌دهد سر فرود آورد، در حالی که او آن حقیقت را با چشم خود آشکارا مشاهده می‌کند؟