تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ طور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « اِصْلَوْهٰا فَاصْبِرُوا أَوْ لاٰ تَصْبِرُوا سَوٰاءٌ عَلَيْكُمْ إِنَّمٰا تُجْزَوْنَ مٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » (به آن درآیید و سوزشش را بچشید؛ پس چه شکیبایی کنید و چه شکیبایی نکنید، برایتان یکسان است؛ جز این نیست که در برابر آنچه انجام می‌دادید کیفر می‌بینید)؛ «صَلْی» (با فتح و سپس سکون) به معنای تحمل و کشیدن سوزش آتش است؛ بنابراین معنای «اصلوها» این است: سوزش آتش جهنم را بچشید و تحمل کنید.

و سخن او: « فَاصْبِرُوا أَوْ لاٰ تَصْبِرُوا »، نتیجه‌ای برگرفته از فرمانِ چشیدن آتش است؛ و تردید میان امر و نهی کنایه از برابریِ انجام دادن و ندادن است، و از همین رو به دنبال آن فرمود: « سَوٰاءٌ عَلَيْكُمْ »؛ یعنی این تحمل و سوزش همراهِ همیشگی شماست و از شما جدا نمی‌شود، چه شکیبایی کنید و چه نکنید؛ نه صبر، عذاب را از شما برمی‌دارد یا سبک می‌کند و نه بی‌تابی و ناشکیبایی هیچ سودی به حالتان دارد.

و سخن او: « سَوٰاءٌ عَلَيْكُمْ »، خبر برای مبتدای محذوف است؛ یعنی «هما سواء» (هر دو یکسان است)، و مفرد آمدنِ « سَوٰاءٌ » بدان سبب است که در اصل مصدر است.

و سخن او: « إِنَّمٰا تُجْزَوْنَ مٰا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » در مقام بیان علت برای مطالب یادشده، یعنی جدایی‌ناپذیری عذاب و یکسان بودن شکیبایی و بی‌تابی است.

و معنا چنین است: این کیفر ناگوار تنها از آن رو همراه شماست و از شما جدا نمی‌شود که در حقیقت با همان کارهایی کیفر داده می‌شوید که پیوسته انجام می‌دادید، و نسبت کار از کننده‌اش سلب‌شدنی نیست، ازاین‌رو عذاب پیوسته با شما خواهد بود؛ یا اینکه [به این معناست که] تنها به پیامدها و پاداش کارهایی که می‌کردید کیفر می‌بینید.