تفسیر آیهٔ ۱۵ سورهٔ طور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ فَسِحْرٌ هٰذٰا أَمْ أَنْتُمْ لاٰ تُبْصِرُونَ » (آیا این جادو است یا شما نمی‌بینید؟)؛ که نتیجه‌ای است بر سخن قبلی که: « هٰذِهِ النّٰارُ الَّتِي كُنْتُمْ بِهٰا تُكَذِّبُونَ »، و این پرسش برای انکار و سرزنش آنان است؛ یعنی اگر این همان آتشی است که تکذیبش می‌کردید، پس جادو نیست آن‌گونه که خبر دادن پیامبران از آن را جادو می‌نامیدید، و امری خیالی و خرافی هم نیست آن‌چنان‌که بر زبان می‌آوردید، بلکه واقعیتی دیدنی و عیان در برابر شماست. ازاین‌رو این آیه در معنای سخن خدای متعال است که: «وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَي النّٰارِ أَ لَيْسَ هٰذٰا بِالْحَقِّ» (احقاف: ۳۴).

و از معنایی که گذشت آشکار می‌شود که «أَمْ» در سخن او: « أَمْ أَنْتُمْ لاٰ تُبْصِرُونَ »، متصله (پیونددهنده، به معنای «یا») است؛ و گفته شده:

منقطعه (به معنای «بلکه») است، ولی این سخن خالی از دوری [از ظاهر و سیاق آیه] نیست.