تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ مائده

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ لَهُمْ مَغْفِرَهٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ» (خداوند به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، وعده داده است که برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ خواهد بود). جملهٔ دوم، یعنی « لَهُمْ مَغْفِرَهٌ» (برای آنان آمرزشی است)، انشا و صدورِ همان وعده‌ای است که پیش‌تر با عبارت « وَعَدَ اللّٰهُ» (خداوند وعده داد) از آن خبر داده بود؛ و چنان‌که گفته شده، این شیوهٔ بیان مؤکّدتر و رساتر است از آیه‌ای که می‌فرماید: « وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَهً وَ أَجْراً عَظِيماً» (فتح: ۲۹؛ «خداوند به کسانی از آنان که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، آمرزش و پاداشی بزرگ وعده داده است»). این تأکید بدان سبب نیست که برخی پنداشته‌اند: «چون خبری پس از خبری دیگر آمده است»، چراکه این توجیه نادرست است؛ بلکه ازاین‌روست که در اینجا به انشای وعده (ابراز صریح و مستقیم وعده) تصریح شده، بدون آنکه مانند آیهٔ سورهٔ فتح فقط به‌طور ضمنی بر آن دلالت کند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۹ و ۱۰ با هم

و مقید ساختنِ کفر به دروغ شمردنِ آیات، برای جدا کردن آن از کفری است که با تکذیبِ آیاتِ روشنگر همراه نیست و به انکارِ حق با وجودِ آگاهی از حقانیت آن نمی‌انجامد؛ مانند حالت استضعاف (فروماندگی و ناتوانی در شناخت حقیقت)؛ چرا که کارِ فردِ مستضعف با خداست: اگر بخواهد او را می‌آمرزد و اگر بخواهد کیفرش می‌دهد. بدین ترتیب، این دو آیه نویدی زیبا به کسانی است که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، و هشداری سخت به کسانی است که کفر ورزیده‌اند و آیات خدا را تکذیب کرده‌اند؛ و در میان این دو مرحله نیز مراتب و جایگاه‌هایی میانه قرار دارد که خدای پاک و منزه فرجام و کار آن‌ها را مبهم گذارده است.