وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ
و اگر اهل کتاب ایمان میآوردند و تقوا پیشه میکردند، قطعاً بدیهایشان را از آنان میزدودیم و آنان را به بهشتهای پرنعمت درمیآوردیم.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۶۵ و ۶۶ با هم
و در همان کتاب آمده است که یعقوب بن یزید گفت: علی بن ابیطالب (ع) هرگاه این حدیث را از پیامبر خدا (ص) روایت میکرد، از قرآن نیز تلاوت میفرمود: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتٰابِ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا- لَكَفَّرْنٰا عَنْهُمْ سَيِّئٰاتِهِمْ -إلي قوله- سٰاءَ مٰا يَعْمَلُونَ » (مائده: ۶۵-۶۶؛ و اگر اهل کتاب ایمان میآوردند و پروا میکردند، قطعاً گناهانشان را میزدودیم... تا آنجا که میفرماید: آنچه انجام میدهند بد است)، و همچنین تلاوت میفرمود: «وَ مِمَّنْ خَلَقْنٰا أُمَّهٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ » (اعراف: ۱۸۱؛ و از میان کسانی که آفریدهایم، گروهی هستند که به حق راهنمایی میکنند و به آن عدالت میورزند)؛ یعنی امت محمد (ص).
تفسیر آیهٔ ۶۵ سورهٔ مائده، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۶، صفحهٔ ۳۷ تا ۴۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/5/65/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتٰابِ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَكَفَّرْنٰا عَنْهُمْ سَيِّئٰاتِهِمْ...» (و اگر اهل کتاب ایمان آورده و تقوا پیشه کرده بودند، قطعاً گناهانشان را میبخشیدیم...). این سخن، بازگشت به بیان وضعیت عموم اهل کتاب است، همانطور که کلام در آغاز نیز دربارهٔ همهٔ آنان به طور کلی آغاز شده بود؛ و گفتار با خلاصهای از آنچه از نعمت سعادت در آخرت و دنیا (یعنی بهشت پرنعمت و زندگی گوارا و سعادتمندانه) از دست دادهاند، پایان میپذیرد.
منظور از تقوا پس از ایمان، پرهیز از حرامهای الهی و دوری از گناهانی است که خشم خدا و عذاب آتش را قطعی میسازد؛ یعنی شرک به خدا و دیگر گناهان بزرگ و هلاککننده (کبائر موبقه) که خداوند بر آنها وعدهٔ آتش داده است. بنابراین، مقصود از «سیئات» (بدیها) که خدای پاک و منزه وعدهٔ پوشاندن و بخشش آنها را داده، گناهان کوچک (صغائر) است؛ و این معنا با سخن خدای پاک و منزه مطابقت دارد که میفرماید: «إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبٰائِرَ مٰا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئٰاتِكُمْ وَ نُدْخِلْكُمْ مُدْخَلاً كَرِيماً» (اگر از گناهان بزرگی که از آن نهی میشوید دوری گزینید، بدیهایتان را از شما میپوشانیم [و میبخشاییم] و شما را در جایگاهی ارجمند وارد میسازیم؛ نساء: ۳۱).