تفسیر آیهٔ ۳۲ سورهٔ دخان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدِ اخْتَرْنٰاهُمْ عَليٰ عِلْمٍ عَلَي الْعٰالَمِينَ » (و به‌راستی ما آنان را از روی دانایی بر جهانیان برگزیدیم)؛ یعنی بر پایهٔ آگاهی خود از شایستگی‌شان برای برگزیده‌شدن، آنان را برگزیدیم؛ چنان‌که سیاق کلام نیز همین را می‌رساند.

و اگر مقصود از برگزیدن، برگزیدگی از برخی جهات باشد – مانند فراوانیِ پیامبران – مراد از «عالمین» همهٔ جهانیان از همهٔ امت‌هاست؛ چراکه بنی‌اسرائیل با فراوانیِ پیامبرانی که از میانشان برانگیخته شدند بر دیگر امت‌ها امتیاز دارند، و نیز از این جهت متمایزند که روزگاری دراز در بیابان تیه (سرگردانی) بر آنان گذشت، در حالی که ابرها بر سرشان سایه می‌افکند و از مَنّ و سَلویٰ (ترنجبین و بلدرچین) می‌خوردند، و امتیازهایی دیگر از این دست.

اما اگر مقصود از برگزیدن، برگزیدگیِ همه‌جانبه و مطلق باشد، مرادْ جهانیانِ هم‌عصرِ خودِ آنان است؛ زیرا بنی‌اسرائیل بر امت اسلام برتری داده نشده‌اند؛ امتی که خدای متعال با آیاتی مانند «كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّهٍ أُخْرِجَتْ لِلنّٰاسِ» (شما بهترین امتی بودید که برای مردم پدیدار شدید؛ آل عمران: ۱۱۰) و سخنِ دیگرش: «هُوَ اجْتَبٰاكُمْ وَ مٰا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ» (او شما را برگزید و در دین هیچ دشواری و تنگی بر شما ننهاد؛ حج: ۷۸) آنان را مخاطب ساخته است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۰ تا ۳۳ با هم

و پایان‌بخشیدن به این داستان با این چهار آیه، یعنی این سخن خدای متعال که: « وَ لَقَدْ نَجَّيْنٰا بَنِي إِسْرٰائِيلَ » (و بی‌گمان بنی‌اسرائیل را رهانیدیم) —تا آنجا که می‌فرماید: «بَلٰؤُا مُبِينٌ» (آزمونی آشکار)— مایهٔ آرامش خاطر پیامبر (ص) و اشاره‌ای است به این حقیقت که خدای متعال به‌زودی او و مؤمنان به او را از چنگال فرعون‌های مکه می‌رهاند و آنان را برمی‌گزیند و در زمین تمکین (اقتدار و استقرار) می‌بخشد تا ببیند چگونه عمل می‌کنند. ادامه در متن کامل