تفسیر آیهٔ ۱۶ سورهٔ دخان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَهَ الْكُبْريٰ إِنّٰا مُنْتَقِمُونَ » (روزی که با سخت‌ترین و بزرگ‌ترین یورش درمی‌آویزیم؛ بی‌گمان ما انتقام‌گیرنده‌ایم). «بَطْش» — چنان‌که راغب گفته است — گرفتن چیزی با یورش و زورمندی است. این روز بر پایهٔ قول نخست، روز جنگ بدر است و بر پایهٔ قول دوم، روز قیامت؛ و چه بسا توصیف این یورش به «الکبری» (بزرگ‌ترین و سخت‌ترین)، همین قول دوم را تأیید کند؛ زیرا یورش و عذاب روز قیامت، بزرگ‌ترین یورش و عذاب است؛ خدای متعال می‌فرماید: «فَيُعَذِّبُهُ اللّٰهُ الْعَذٰابَ الْأَكْبَرَ» (غاشیه: ۲۴؛ پس خدا او را به بزرگ‌ترین عذاب مجازات می‌کند)، همان‌گونه که پاداش آن نیز بزرگ‌ترین پاداش است؛ خدای متعال می‌فرماید: «وَ لَأَجْرُ الْآخِرَهِ أَكْبَرُ» (نحل: ۴۱؛ و قطعاً پاداش آخرت بزرگ‌تر است).