تفسیر آیهٔ ۶۶ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « هَلْ يَنْظُرُونَ إِلاَّ السّٰاعَهَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَهً وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ » («آیا جز این انتظار می‌کشند که قیامت ناگهان و در حالی که بی‌خبرند به سراغشان بیاید؟»). «النظر» به معنای انتظار، و «البغته» به معنای «الفجأه» (ناگهانی رخ دادن) است، و مراد از شعور نداشتن و بی‌خبری‌شان از آن، غفلتشان از قیامت به سبب سرگرم بودن به امور دنیاست؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «مٰا يَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَيْحَهً وٰاحِدَهً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُونَ» (یس: ۴۹؛ «جز یک بانگ مرگبار را انتظار نمی‌کشند که در حالی که با هم به کشمکش و ستیزه‌اند، آنان را فرامی‌گیرد»). بنابراین، در سخن الهی: « بَغْتَهً وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ » («ناگهان و در حالی که بی‌خبرند»)، معنا تکرار نشده است.

و معنای آیه این است: این کافران با کفرورزی و تکذیب نشانه‌های خدا، در حقیقت جز این را انتظار نمی‌کشند که قیامت ناگهان بر سرشان بیاید، در حالی که از آن بی‌خبرند و سرگرم کارهای دنیای خویش‌اند؛ یعنی حال و روزشان مانند کسی است که نابودی او را تهدید کرده است، اما به هیچ‌یک از اسباب نجات دست نمی‌یازد و نشسته تا هلاکت فرا رسد. پس در این کلام، کنایه‌ای است از بی‌اعتناییِ آنان به ایمان آوردن به حق، تا به وسیلهٔ آن از عذاب دردناک رهایی یابند.