تفسیر آیهٔ ۴۸ سورهٔ زخرف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا نُرِيهِمْ مِنْ آيَهٍ إِلاّٰ هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهٰا » تا آخر آیه (و هیچ نشانه‌ای به آنان نشان نمی‌دادیم مگر اینکه از همتای خود بزرگ‌تر بود... [زخرف: ۴۸]). واژهٔ «اُخت» (خواهر) به معنای مِثل و همتا است؛ و سخن خداوند: « هِيَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهٰا » (آن از همتایش بزرگ‌تر است)، کنایه از آن است که تک‌تکِ نشانه‌ها در دلالت بر حقّانیتِ رسالت به بالاترین حد رسیده بود؛ و جملهٔ « وَ مٰا نُرِيهِمْ مِنْ آيَهٍ » حال است برای ضمیر در « مِنْهٰا » [در آیهٔ پیشین]، و معنا چنین است:

پس چون معجزات را برایشان آورد، ناگهان به آن می‌خندیدند، در حالی که هر یک از آن معجزه‌ها در اعجاز و دلالتِ خویش بدون هیچ نقص و کاستی، تام و تمام‌عیار بود.

و سخن خدای متعال: « وَ أَخَذْنٰاهُمْ بِالْعَذٰابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ » (و آنان را به عذاب گرفتار کردیم، شاید بازگردند [زخرف: ۴۸])، یعنی به امید آنکه از تکبرشان دست بردارند و به‌سوی پذیرش رسالت او بازگردند؛ و مراد از عذابی که به آن گرفتار شدند، همان نشانه‌های بلایی است که بر آنان فرود آمد؛ مانند قحطی، کمبودِ محصولات، طوفان، ملخ، شپش، قورباغه‌ها و خون که نشانه‌هایی پیاپی و جداجدا بودند، چنان‌که در سورهٔ اعراف [اعراف: ۱۳۰ و ۱۳۳] آمده است.