تفسیر آیهٔ ۶۲ سورهٔ غافر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ فَأَنّٰي تُؤْفَكُونَ » (این است خداوند، پروردگار شما، آفرینندهٔ هر چیز؛ هیچ معبودی جز او نیست؛ پس چگونه [از حق] برگردانده می‌شوید؟)؛ یعنی آن کسی که با آرامش شب و تلاش روز، کار زندگی و روزی‌تان را تدبیر می‌کند، همو خدای متعال است و او پروردگار شماست، زیرا تدبیر کارتان به دست اوست.

و سخن او که: « خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ » (آفرینندهٔ هر چیز)، یعنی و پروردگار هر چیز؛ زیرا او آفرینندهٔ همه چیز است و آفرینش هرگز از تدبیر جدا نیست. لازمهٔ این امر آن است که در پهنهٔ هستی هیچ پروردگاری جز او نباشد، نه برای شما و نه برای غیر شما. از همین رو بی‌درنگ در پی آن فرمود: « لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ » (هیچ معبودی جز او نیست)؛ یعنی بنابراین، هیچ معبود به حقی جز او وجود ندارد، چرا که اگر معبود دیگری در میان می‌بود، پروردگار دیگری نیز می‌بود، زیرا الوهیت (شایستگی پرستش) از شئون ربوبیت (تدبیر و پرورش) است.

و سخن او که: « فَأَنّٰي تُؤْفَكُونَ » (پس چگونه منصرف می‌شوید؟)، یعنی پس چگونه از پرستش او به سوی پرستش غیر او منحرف می‌شوید؟!