أَسۡبَٰبَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰٓ إِلَٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّي لَأَظُنُّهُۥ كَٰذِبٗاۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرۡعَوۡنَ سُوٓءُ عَمَلِهِۦ وَصُدَّ عَنِ ٱلسَّبِيلِۚ وَمَا كَيۡدُ فِرۡعَوۡنَ إِلَّا فِي تَبَابٖ
راه‌های آسمان‌ها، تا از خدای موسی سر درآورم، و البته من او را دروغگو می‌پندارم.» و این‌گونه برای فرعون زشتی کردارش آراسته جلوه داده شد و از راه راست بازماند؛ و نیرنگ فرعون جز در خسارت و تباهی نبود.
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۳۶ و ۳۷ با هم
خدای متعال می‌فرماید: « وَ قٰالَ فِرْعَوْنُ يٰا هٰامٰانُ ابْنِ لِي صَرْحاً إلي قوله- فِي تَبٰابٍ » (و فرعون گفت: ای هامان، برای من کاخی بلند بساز... تا آنجا که می‌فرماید: جز در زیانکاری و هلاکت نبود)؛ فرمانی از جانب او به وزیرش هامان است تا برایش بنایی بسازد که با آن به آگاهی از خدای موسی دست یابد. شاید فرعون این دستور را در میان گفت‌وگو و استدلال‌های آن مرد مؤمن [مؤمن آل‌فرعون] و پس از منصرف شدن از کشتن موسی صادر کرده باشد؛ و به همین سبب، یادکردِ این ماجرا در میان اندرزها و استدلال‌های آن مرد باایمان جای گرفته است.
و برخی گفته‌اند: مقصود فرعون این بوده که هامان برایش رصدخانه‌ای بسازد تا در آن به رصد اوضاع و احوال آسمانی بپردازد، شاید پس از ناامید شدن از دستیابی به دلیلی با ابزارهای زمینی، در میان پدیده‌های آسمانی چیزی بیابد که بتوان با آن بر وجود خدای موسی استدلال کرد. و این سخن نیکی است. به هر روی، آنچه فرعون بر زبان آورد، با هیچ‌یک از آیین‌های بت‌پرستی سازگار درنمی‌آید؛ بنابراین شاید این کارش نیرنگی برای فریب‌دادنِ مردم بوده یا از سرِ نادانیِ خودش سر زده است، و چنین رفتاری از ستمکاران دور نیست.
تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ غافر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۷، صفحهٔ ۳۳۱ تا ۳۳۲ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/40/37/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
« أَسْبٰابَ السَّمٰاوٰاتِ » (راه‌های آسمان‌ها)، و این سخن خود را بر آن مترتّب ساخت که: « فَأَطَّلِعَ إِليٰ إِلٰهِ مُوسيٰ » (تا از خدای موسی سر درآورم و بر او آگاه شوم). گویی می‌گوید: آن خدایی که موسی او را می‌خواند و به سویش فرا می‌خواند در زمین نیست، چراکه در زمین معبودی جز من وجود ندارد؛ پس شاید در آسمان باشد؛ از این رو برایم کاخی بلند بساز تا شاید با بالا رفتن از آن، به ابزارهای آسمانی که از نهان‌های آسمان پرده برمی‌دارند دست یابم و از آن طریق به خدای موسی پی ببرم؛ هرچند من او را دروغگو می‌پندارم.
و این سخن خدا که: « وَ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِهِ وَ صُدَّ عَنِ السَّبِيلِ » (و این‌گونه برای فرعون، زشتیِ کردارش آراسته جلوه داده شد و از راه راست بازداشته گشت)؛ سیاق آیه می‌رساند که این سخن در حکم بیانِ ضابطه و قاعده‌ای کلی است برای آنچه فرعون در برابر حق در پیش گرفت، همان حقی که موسی او را به سویش فرا می‌خواند. بی‌گمان شیطان کردار زشتش را در چشمش بیاراست و او آن را نیکو دید، و او را از راه درست بازداشت، و فرعون بازماندنش از راه حق را گام‌نهادن در آن پنداشت؛ پس با باطل دربارهٔ آیات خدا به مجادله برخاست و برای از میان بردنِ حق، چنین کارهای زشت و نیرنگ‌های سفیهانه‌ای را به کار بست.
از همین رو، آیه با این سخن پایان یافت: « وَ مٰا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلاّٰ فِي تَبٰابٍ » (و نیرنگ فرعون جز در تباهی و بی‌فرجامی نیست)؛ یعنی در هلاکت و تباهی و بی‌سرانجامی.