تفسیر آیهٔ ۱۶۷ سورهٔ نساء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلاٰلاً بَعِيداً» (بی‌گمان کسانی که کفر ورزیدند و از راه خدا بازداشتند، قطعاً به گمراهیِ بسیار دوری درافتاده‌اند). چون خدای متعال حجت رسا و قاطع را دربارهٔ رسالت پیامبرش و نزول کتابش از نزد خدا بیان کرد، و روشن ساخت که این کتاب از همان جنس وحی‌ای است که به پیامبرانِ پیش از او وحی شده، و همراه با گواهیِ خود او و گواهی فرشتگانش است و خدا برای گواهی بس است، گمراهیِ کسانی را که به آن کفر ورزیدند و از آن روی گرداندند—از اهل کتاب هر که باشند—مسلّم و قطعی دانست.

و در این آیه، به جای «کتاب» که سخن از نزول آن از سوی خدا بود، «راه خدا» به کار رفته است؛ آن‌جا که فرمود: «وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ» (و از راه خدا بازداشتند). در این تعبیر، کوتاه‌گوییِ لطیفی است؛ گویا چنین گفته شده است: کسانی که کفر ورزیدند و از این کتاب و وحیِ نهفته در آن بازداشتند، در واقع به راه خدا کفر ورزیده و از آن مانع شده‌اند، و کسانی که کفر ورزیدند و از راه خدا بازداشتند... (تا آخر آیه).