إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَظَلَمُواْ لَمۡ يَكُنِ ٱللَّهُ لِيَغۡفِرَ لَهُمۡ وَلَا لِيَهۡدِيَهُمۡ طَرِيقًا
بیتردید کسانی که کفر ورزیدند و ستم کردند، هرگز خدا بر آن نبوده است که آنان را بیامرزد و به هیچ راهی هدایتشان کند،
تفسیر آیهٔ ۱۶۸ سورهٔ نساء، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۵، صفحهٔ ۱۴۲ تا ۱۴۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/4/168/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ» (تا آخر آیه: بیگمان کسانی که کفر ورزیدند و ستم کردند، خدا بر آن نبوده است که بیامرزدشان...). این سخن، تحکیم و تثبیتِ دیگری است که در مقام تأکید بر آیهٔ پیشین قرار دارد؛ و بر این پایه، مقصود از ستم، همان مانع شدن و بازداشتن است؛ از راه خدا؛ چنانکه این معنا روشن و آشکار است.
و ممکن است این آیه در مقایسه با آیهٔ پیشین در مقام علّتآوری باشد، که در آن علتِ گمراهیِ دور از حقّشان بیان میشود؛ و معنای آن آشکار است.
بحث روایی
و نظیر آن، روایتی است که در کافی و تفسیر عیاشی از امام باقر (ع) و قمی در تفسیرش از امام صادق (ع) دربارهٔ این آیه نقل کردهاند:
«إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ظَلَمُوا»؛ (همانا کسانی که کفر ورزیدند و ستم کردند)
«-آل محمد حقهم لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ (الآية»؛ (–یعنی به آل محمد و در حقشان ستم روا داشتند– خدا هرگز بر آن نبوده است که آنان را بیامرزد... تا پایان آیه).