تفسیر آیهٔ ۱۳۴ سورهٔ نساء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « مَنْ كٰانَ يُرِيدُ ثَوٰابَ الدُّنْيٰا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوٰابُ الدُّنْيٰا وَ الْآخِرَهِ وَ كٰانَ اللّٰهُ سَمِيعاً بَصِيراً» (هر که پاداش دنیا را بخواهد، پاداش دنیا و آخرت نزد خداست، و خدا همواره شنوای بیناست). این بیانی دیگر است که خطای کسی را روشن می‌سازد که تقوای الهی را وا‌می‌نهد و سفارش او را تباه می‌کند؛ به این بیان که اگر او این کار را به طلبِ پاداش و بهرهٔ دنیا انجام داده، حقیقت بر او پوشیده مانده است؛ زیرا پاداش دنیا و آخرت هر دو نزد خدا و به دست اوست. پس چرا نگاهش را به پست‌ترینِ این دو محدود می‌کند و شریف‌ترینِ آن‌ها یا هر دوی آن‌ها را با هم نمی‌خواهد؟ چنین گفته‌اند.

و روشن‌تر این است که مراد این باشد ـ و خدا داناتر است ـ که پاداش دنیا و آخرت و سعادت هر دو منحصراً نزد خدای پاک و منزه است؛ پس حتی کسی که در پی پاداش و نیک‌بختی دنیاست نیز باید به او تقرب جوید؛ چراکه سعادت انسان جز در تقوای الهی یافت نمی‌شود؛ تقوایی که از طریقِ دینِ تشریع‌شده از جانب پروردگار حاصل می‌آید، و دین چیزی جز راه سعادت حقیقی نیست. پس چگونه ممکن است کسی بدون بخشش و افاضهٔ خدای متعال به پاداشی دست یابد؟ و خداوند همواره شنوای بیناست.