تفسیر آیهٔ ۱۰۹ سورهٔ نساء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «هٰا أَنْتُمْ هٰؤُلاٰءِ جٰادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَيٰاهِ الدُّنْيٰا» (هان! شما همان کسانی هستید که در زندگی دنیا از آنان دفاع کردید...). این آیه در قالب پرسش، بی‌فایده‌بودن دفاع از آنان را بیان می‌کند و نشان می‌دهد که از این کار سودی نخواهند برد. مقصود این است که دفاع از آنان اگر سودی هم داشته باشد، تنها در زندگی دنیاست که نزد خدا ارزشی ندارد؛ اما در زندگی آخرت که نزد خداوند بسیار باارزش است، یا در عرصهٔ دفاع که روز قیامت است، هیچ مدافعی برای خائنان نخواهد بود و کسی از آنان دفاع نمی‌کند؛ بلکه در آن روز هیچ کارسازی نخواهند داشت که تدبیر امورشان را بر عهده گیرد و کارشان را سامان بخشد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۰۵ تا ۱۰۹ با هم

پس خداوند در این باره بر پیامبرش (ص) نازل فرمود: « إِنّٰا أَنْزَلْنٰا إِلَيْكَ الْكِتٰابَ بِالْحَقِّ- -إلي أن قال- إِذْ يُبَيِّتُونَ مٰا لاٰ يَرْضيٰ مِنَ الْقَوْلِ » (ما کتاب را به‌حق به‌سوی تو نازل کردیم... ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰۸، ۱۰۹ و ۱۱۲ با هم

و در تفسیر قمی، در روایتی از ابوالجارود از امام باقر (ع) آمده است: کسانی از نزدیک‌ترین افراد طایفهٔ بشیر گفتند: «بیایید با هم نزد پیامبر خدا (ص) برویم.» و گفتند: «دربارهٔ هم‌قبیله‌مان با ایشان سخن بگوییم یا برایش عذر بیاوریم [و بگوییم] که یار ما بی‌گناه است.» پس هنگامی که خداوند [آیاتِ] «يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللّٰهِ - إلى قوله - وَكِيلاً» (از مردم پنهان می‌دارند ولی از خدا پنهان نمی‌کنند... تا: و کیست که در برابر خدا مدافع آنان باشد؟؛ نساء: ۱۰۸-۱۰۹) را نازل فرمود، کسانِ بشر نزد او آمدند و گفتند: «ای بشر، از خدا آمرزش بخواه و از گناهان به درگاهش توبه کن.» او گفت: «سوگند به آن که به او سوگند یاد می‌کنم، آن را جز لبید ندزدیده است!» پس این آیه نازل شد: « وَ مَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَهً أَوْ إِثْماً ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئاً-فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتٰاناً وَ إِثْماً مُبِيناً » (و هر کس خطا یا گناهی مرتکب شود، سپس آن را به گردن بی‌گناهی بیندازد، بی‌گمان بار بهتان و گناهی آشکار را به دوش کشیده است؛ نساء: ۱۱۲).

تفسیر آیه‌های ۱۰۵ تا ۱۱۶ با هم

می‌گویم: این مضمون از طریق‌های دیگری نیز روایت شده است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰۵، ۱۰۶، ۱۰۹، ۱۱۰، ۱۱۱، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴ و ۱۱۵ با هم

پس خداوند در این باره او را سرزنش و عتاب کرد و فرمود: «إِنّٰا أَنْزَلْنٰا إِلَيْكَ الْكِتٰابَ بِالْحَقِّ-لِتَحْكُمَ بَيْنَ النّٰاسِ بِمٰا أَرٰاكَ اللّٰهُ وَ لٰا تَكُنْ لِلْخٰائِنِينَ خَصِيماً- وَ اسْتَغْفِرِ اللّٰهَ-» (نساء: ۱۰۵-۱۰۶؛ ما کتاب را به حق بر تو نازل کردیم تا میان مردم بدانچه خدا به تو نمایانده داوری کنی، و… ادامه در متن کامل