تفسیر آیهٔ ۵۷ سورهٔ زمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللّٰهَ هَدٰانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ »؛ ضمیر در «تَقُولَ» به «نَفْس» بازمی‌گردد، و منظور از هدایت، راهنمایی و نشان‌دادن راه است؛ معنای آیه روشن است و این بیان برای بریدن بهانه و بستن راه عذر است.

سپس هنگامی که حسابرسی می‌شوند و به پرهیزگاران فرمان داده می‌شود که به بهشت درآیند و به مجرمان گفته می‌شود: «وَ امْتٰازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ» (یس: ۵۹)، با این سخن بهانه‌تراشی می‌کنند که: « لَوْ أَنَّ اللّٰهَ هَدٰانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ ».

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۷ تا ۵۹ با هم

میان سخن نفس و پاسخ آن، با عبارت « أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَي » فاصله افتاده است و تنها به سخن او که گفت: « لَوْ أَنَّ اللّٰهَ هَدٰانِي » پاسخ داده شده است.

تفسیر آیه‌های ۵۶ تا ۵۹ با هم

سپس چون این گفتارها را بر اساس همان ترتیبی که در واقعیت داشتند نقل فرمود، به پاسخ‌دادن پرداخت؛ و اگر سخنی را که به آن پاسخ داده شده به تأخیر می‌انداخت تا به جواب متصل شود، یا جواب را پیش می‌انداخت تا به آن سخن متصل گردد، نظم کلام به هم می‌خورد [اصل این وجه از تفسیر ابوسعود، همراه با اصلاحی از سوی ما، برگرفته شده است]. ادامه در متن کامل

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۵۳ تا ۶۱ با هم

و بدان که از امامان اهل‌بیت (ع) روایات فراوانی در تطبیقِ این آیات بر شیعیانشان، و تطبیقِ «جنب الله» (ساحت الهی) بر خودشان وارد شده است؛ اما همهٔ آن‌ها از بابِ جَری (تطبیقِ مصداقی در بستر زمان) است نه تفسیر، و از همین رو از آوردن آن‌ها در اینجا خودداری کردیم. ادامه در متن کامل