تفسیر آیهٔ ۵۱ سورهٔ زمر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْ هٰؤُلاٰءِ سَيُصِيبُهُمْ سَيِّئٰاتُ مٰا كَسَبُوا وَ مٰا هُمْ بِمُعْجِزِينَ » (و کسانی از اینان که ستم کردند، به زودی بدی‌های آنچه اندوخته‌اند به آنان خواهد رسید و آنان هرگز عاجزکننده نیستند). اشاره با کلمهٔ «اینان»، به قوم پیامبر (ص) است؛ و معنا چنین است: کسانی از قوم تو که ستم کردند، راه و سرنوشتشان همان راه پیشینیان است؛ بدی‌های دستاوردشان و پیامدهای ناگوار اعمالشان به زودی به آنان می‌رسد و هرگز نمی‌توانند خدا را ناتوان سازند و از دست او بگریزند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۰ و ۵۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « قَدْ قٰالَهَا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمٰا أَغْنيٰ عَنْهُمْ مٰا كٰانُوا يَكْسِبُونَ فَأَصٰابَهُمْ سَيِّئٰاتُ مٰا كَسَبُوا » (کسانی که پیش از آنان بودند نیز همین سخن را گفتند، ولی آنچه به دست می‌آوردند سودی به حالشان نبخشید، پس بدی‌های آنچه اندوخته بودند به آنان رسید). ضمیر مؤنث در « قَدْ قٰالَهَا » (آن را گفتند) با توجه به اینکه آن سخن، یک «گفتار» یا «سخن» (مقاله یا کلمه) بوده، به سخنِ پیشین بازمی‌گردد.

این آیه پاسخی است به گفتار آنان و اثباتِ این‌که آن نعمت، آزمونی است که با آن سنجیده می‌شوند؛ با این بیان که اگر آنان این نعمت را بر اساس دانشی از خود به دست آورده بودند و با توان و نیروی خویش کسب کرده بودند، باید دستاوردشان به کارشان می‌آمد و آنان را بی‌نیاز می‌کرد، و بدی‌های آنچه اندوخته بودند به آنان نمی‌رسید، و آن را برای خود نگه می‌داشتند و از آن برخوردار می‌شدند و در کنارش هلاک نمی‌گشتند؛ در حالی که چنین نیست، زیرا پیشینیانِ آنان نیز همین سخن را گفتند، ولی دستاوردشان سودی به حالشان نبخشید و بدی‌های آنچه اندوخته بودند به آنان رسید.