تفسیر آیهٔ ۹۸ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَأَرٰادُوا بِهِ كَيْداً فَجَعَلْنٰاهُمُ الْأَسْفَلِينَ » (پس خواستند دربارهٔ او نیرنگی به کار بندند، ولی ما آنان را فرودست‌ترین‌ها گردانیدیم). «کَید» به معنای چاره‌اندیشی و نیرنگ است، و مرادْ چاره‌جوییِ آنان برای هلاک‌ساختن ابراهیم و سوزاندنش در آتش است.

و سخن پروردگار که فرمود: « فَجَعَلْنٰاهُمُ الْأَسْفَلِينَ »، کنایه از برتر نهادن ابراهیم بر آنان است، به‌گونه‌ای که نیرنگشان در او اثر نگذارد، هیچ اثری؛ چرا که خدای پاک و منزه فرمود: «يٰا نٰارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاٰماً عَليٰ إِبْرٰاهِيمَ» (ای آتش، بر ابراهیم سرد و سلامت باش؛ انبیاء: ۶۹).

و بدین‌سان، فصلی از داستان‌های ابراهیم (ع) به پایان رسید؛ فصلی که دربردارندهٔ قیام نخستینِ او علیه بت‌پرستی، مناظره و رویارویی‌اش با بت‌پرستان، و سرانجامْ افکنده شدنش در آتش و باطل‌ساختنِ نیرنگ آنان از سوی خدای متعال بود.