تفسیر آیهٔ ۱۰۵ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۰۴ و ۱۰۵ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ نٰادَيْنٰاهُ أَنْ يٰا إِبْرٰاهِيمُ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيٰا » (و ندایش دادیم که ای ابراهیم، رؤیا را تحقق بخشیدی)؛ این جمله معطوف است به جوابِ «لَمّا»ی محذوف. و این فرمودهٔ خدا: « قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيٰا » (رؤیا را تحقق بخشیدی) یعنی آن را راست و محقق گردانیدی و فرمانی را که در آن خواب به تو داده بودیم اطاعت کردی؛ چرا که آن فرمانْ آزمایشی بود و در فرمان‌برداری از آن، تنها آماده شدنِ مأمور برای انجام کار و رسیدن به آستانهٔ آن بسنده بود.

تفسیر آیه‌های ۱۰۵ و ۱۰۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنّٰا كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ إِنَّ هٰذٰا لَهُوَ الْبَلاٰءُ الْمُبِينُ » (بی‌گمان ما نیکوکاران را این‌گونه پاداش می‌دهیم؛ به‌راستی که این همان آزمون آشکار است). اشاره با واژهٔ «كَذٰلِكَ» (این‌گونه) به داستان ذبح است، از آن رو که محنتی دشوار و آزمایشی سخت بود؛ و اشاره با «هٰذٰا» (این) نیز به همین ماجراست و دلیلِ دشواریِ آن فرمان را بیان می‌کند.

و معنا چنین است: ما بر همین شیوه به نیکوکاران پاداش می‌دهیم؛ آنان را با آزمون‌هایی می‌آزماییم که در ظاهر دشوار ولی در باطن آسان است، و چون آزمایش را به کمال رساندند، بهترین پاداش را در دنیا و آخرت به آنان عطا می‌کنیم؛ و این از آن روست که آنچه ابراهیم را بدان آزمودیم، بی‌تردید همان آزمونِ آشکار بود.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۰۳، ۱۰۴، ۱۰۵ و ۱۰۷ با هم

سپس [ابن‌اسحاق] داستان را پی گرفت و در آن آمده است: آن‌گاه ابراهیم با کارد به‌سوی او خم شد، ولی جبرئیل کارد را بر پشتش برگرداند؛ «الكبش من قبل ثبير و اجتر الغلام من تحته-و وضع الكبش مكان الغلام،و نودي من ميسرة مسجد الخيف:يا إبراهيم قد صدقت الرؤيا»؛ قوچ را از جانب کوه ثَبیر پیش کشید و نوجوان را از زیر کارد بیرون آورد، و قوچ را به جای نوجوان گذاشت؛ و از سمت چپ مسجد خَیف ندا داده شد: «ای ابراهیم! ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۰۲ تا ۱۰۷ با هم

می‌گویم: روایت‌ها دربارهٔ این داستان بسیار است و از ناهمگونی و اختلاف خالی نیست. ادامه در متن کامل