تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ روم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و مقصود از پراکنده شدن و جداییِ مردمان در آن روز، جدا شدنِ مؤمنانِ شایسته‌کار از مجرمان و درآمدنِ اینان به دوزخ و درآمدنِ آنان به بهشت است، چنان‌که دو آیهٔ بعد به آن اشاره می‌کند.

بحث روایی

و در تفسیر قمی دربارهٔ سخن خدای عزّوجلّ: « وَ يَوْمَ تَقُومُ السّٰاعَهُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ » (و روزی که قیامت برپا می‌شود، در آن روز [مردم از هم] جدا می‌گردند) آمده است که فرمود:

«إلى الجنه و النار.»؛ [یعنی دسته‌ای] به سوی بهشت و [دسته‌ای] به سوی آتش [می‌روند].

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۴ تا ۱۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ يَوْمَ تَقُومُ السّٰاعَهُ يَوْمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ -إلي قوله- مُحْضَرُونَ » (و روزی که قیامت برپا شود، در آن روز [از هم] جدا می‌گردند — تا آنجا که می‌فرماید: — احضارشدگانند). در مجمع‌البیان گفته است: «روضه»، بوستانی است که در چشم‌نوازی و خرمی و بوی خوش به نهایت رسیده باشد؛ پایان سخن او. و در مفردات آمده است: «حَبر»، اثرِ نیکو و پسندیده است — تا آنجا که می‌گوید: — و سخن خدای عزوجل: « فِي رَوْضَهٍ يُحْبَرُونَ »، یعنی چنان شادمان می‌شوند که اثرِ خرمی و طراوتِ نعمت بر چهره‌شان آشکار می‌گردد؛ پایان سخن او.

و ضرورت همین جدایی و تمایز در عالم هستی، همان چیزی است که خدای پاک و منزه آن را دلیلی بر اثبات معاد قرار داده است؛ آنجا که می‌فرماید: «أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئٰاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ سَوٰاءً مَحْيٰاهُمْ وَ مَمٰاتُهُمْ سٰاءَ مٰا يَحْكُمُونَ» (جاثیه: ۲۱؛ «آیا کسانی که مرتکب بدی‌ها شده‌اند پنداشته‌اند که آنان را مانند کسانی قرار می‌دهیم که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، تا زندگی و مرگشان یکسان باشد؟! چه بد داوری می‌کنند!»).