تفسیر آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ آل عمران

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا» (آل‌عمران: ۱۳۷)؛ «پیش از شما سنت‌هایی درگذشت؛ پس در زمین بگردید...». «سُنَن» جمع «سنت» است و سنت یعنی همان شیوه و راه و رسمی که در جامعه جریان دارد و پیموده می‌شود. فرمان به سیر و گردش در زمین، برای عبرت‌گرفتن از آثار به‌جامانده از پیشینیان، یعنی ملت‌های گذشته و پادشاهان و فرعونیان سرکش است؛ چراکه نه کاخ‌های سربه‌فلک‌کشیده‌شان سودی به آنان بخشید، نه گنجینه‌های اندوخته‌شان، نه تخت‌های شاهی و نه انبوهِ سپاهیانشان؛ و خداوند سرگذشت آنان را بر سرِ زبان‌ها انداخت تا اهل عبرت از آن پند گیرند، و غافلان با بازگوییِ آن وقت بگذرانند و سرگرم شوند.

اما نگهداری از آثار آنان، مراقبت از تندیس‌هایشان و کوشش برای پرده‌برداری از عظمت و شوکتِ ظاهری دنیای آنان در روزگارشان، از اموری است که قرآن هیچ اعتنایی به آن ندارد؛ چراکه این کار همان بت‌پرستی است که در هر زمانی در لباسی تازه نمایان می‌شود. ما به خواست خدا در بحثی مستقل به این معنا خواهیم پرداخت و مفهوم بت‌پرستی را در آن تحلیل خواهیم کرد.