تفسیر آیهٔ ۴۴ سورهٔ قصص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا كُنْتَ بِجٰانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنٰا إِليٰ مُوسَي الْأَمْرَ وَ مٰا كُنْتَ مِنَ الشّٰاهِدِينَ » (و تو در جانب غربی نبودی آن‌گاه که کار را به موسی واگذاشتیم و فرمان نبوت را به او رساندیم، و تو از شاهدان نبودی). خطاب به پیامبر (ص) است، و «الغربی» صفتی است که موصوف آن حذف شده و مراد، جانب غربیِ وادی یا جانب غربیِ کوه است.

و عبارت « إِذْ قَضَيْنٰا إِليٰ مُوسَي الْأَمْرَ »: گویا «قضاء» متضمن معنای عهد (پیمان و واگذاری) است، و مراد از واگذاری کار به او—چنان‌که گفته‌اند—استوار ساختن امر نبوتش با فرستادن تورات بر اوست؛ اما واگذاری اصل رسالت به او را آیهٔ بعدی نشان می‌دهد که فرمود: « وَ مٰا كُنْتَ بِجٰانِبِ الطُّورِ إِذْ نٰادَيْنٰا » (قصص: ۴۶: و تو در جانب طور نبودی آن‌گاه که ندا دردادیم)؛ و سخن خداوند که:

عبارت « وَ مٰا كُنْتَ مِنَ الشّٰاهِدِينَ » (و تو از شاهدان نبودی)، تأکیدی است بر سخن پیشین.

معنای سخن این است: تو در آن هنگام که تورات را بر موسی در بخش غربیِ آن وادی یا کوه نازل کردیم، حاضر و ناظر نبودی.