تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ قصص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَتْبَعْنٰاهُمْ فِي هٰذِهِ الدُّنْيٰا لَعْنَهً وَ يَوْمَ الْقِيٰامَهِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ » (و در این دنیا لعنتی در پی آنان روان ساختیم، و روز قیامت از زشت‌رویان و رانده‌شدگان خواهند بود). این آیه پیامدِ حتمیِ چیزی را بیان می‌کند که در آیهٔ پیشین برایشان وصف شد؛ زیرا آنان از آن رو که پیشوایانی بودند که پسینیان در کفر و گناهان به آنان اقتدا می‌کردند، همواره گمراهیِ ناشی از کفر و معصیت‌های پیروان و اقتداکنندگانشان در پی آنان می‌آید و بار گناهانی همانند بار گناهان پیروان بر دوش خود آنان نیز هست؛ بنابراین با تداوم کفر و معصیت پس از آنان، لعنتی پیوسته نیز در پیِ آنان خواهد بود.

پس این آیه هم‌معنای این سخن پروردگار است: «وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقٰالَهُمْ وَ أَثْقٰالاً مَعَ أَثْقٰالِهِمْ» (عنکبوت: ۱۳: «و قطعاً بارهای گران خود و بارهایی همراه بارهای خود بر دوش خواهند کشید») و این سخن او که: «وَ نَكْتُبُ مٰا قَدَّمُوا وَ آثٰارَهُمْ» (یس: ۱۲: «و آنچه را از پیش فرستاده‌اند و آثارِ برجامانده‌شان را می‌نویسیم»). نکره آمدنِ «لعنت» نیز برای نشان دادن بزرگی و استمرار آن است.

و همچنین از آنجا که در روز قیامت هیچ یاوری به یاری‌شان نمی‌رسد، چنان وضعیتی دارند که دل‌ها از آنان بیزار و متنفر می‌شود، مردم از آنان می‌گریزند و هیچ‌کس به آنان نزدیک نمی‌شود؛ و این همان معنای قُبح (زشتی و نفرت‌انگیزی) است، و خدای متعال در کلام خویش بخش بسیاری از زشتیِ چهرۀ آنان را وصف کرده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

۴. داستان موسی (ع

تفسیر آیه‌های ۲۹ تا ۴۲ با هم

و دیگر آنکه تورات یاد می‌کند کسی که گوساله را برای آنان ساخت و آن را پرستیدند، هارون پیامبر، برادر موسی (ع) بود؛ و ماجرا چنین بود که چون قوم دیدند موسی در فرود آمدن از کوه درنگ کرد، گرد هارون گرد آمدند و به او گفتند: «برخیز و برای ما خدایانی بساز که پیشاپیشِ ما حرکت کنند؛ زیرا این مرد (موسی) که ما را از سرزمین مصر… ادامه در متن کامل

پس همهٔ قوم، گوشواره‌های زرینی را که در گوش‌هایشان بود باز کردند و نزد هارون آوردند؛ او آن‌ها را از دستشان گرفت و با قلمِ تراش شکل داد و آن را گوساله‌ای ریخته‌گری‌شده ساخت؛ پس گفتند: «ای اسرائیل، این‌ها خدایانِ تو هستند که تو را از سرزمین مصر بیرون آوردند.» [پاورقی ۵: باب سی و دوم از سفر خروج.] ادامه در متن کامل

و در آیات قرآن، در این بخش‌ها از داستان‌های موسی (ع)، تعریض‌ها و گوشه‌کنایه‌هایی به تورات وجود دارد که بر اهل تدبّر پوشیده نیست. ادامه در متن کامل

و در آنجا اختلافات جزئیِ فراوانی نیز هست؛ چنان‌که در تورات در داستان کشتن مرد قبطی آمده است که: آن دو نفری که برای بار دوم با هم نزاع می‌کردند، هر دو بنی‌اسرائیلی بودند. ادامه در متن کامل

و نیز در آن، داستان برگزیدن هفتاد مرد برای میقات، فرود آمدن صاعقه بر آنان و زنده شدنشان پس از آن، ذکر نشده است. ادامه در متن کامل

و همچنین در تورات آمده است الواحی که همراه موسی بود، هنگامی که از کوه فرود آمد و آن‌ها را افکند، دو لوح سنگی بودند و همان دو لوح شهادت بودند [پاورقی ۳: باب دوم از سفر خروج.]؛ و اختلافاتی دیگر از این دست. ادامه در متن کامل