تفسیر آیهٔ ۳۵ سورهٔ قصص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَ نَجْعَلُ لَكُمٰا سُلْطٰاناً فَلاٰ يَصِلُونَ إِلَيْكُمٰا بِآيٰاتِنٰا أَنْتُمٰا وَ مَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰالِبُونَ » (فرمود: به‌زودی با برادرت بازویت را نیرومند خواهیم ساخت و برای شما دو تن اقتداری قرار می‌دهیم که به سبب نشانه‌های ما به شما دست نخواهند یافت؛ شما دو نفر و هرکس از شما پیروی کند، پیروز خواهید بود). محکم‌کردن بازوی او با برادرش کنایه از تقویت او به وسیلهٔ هارون است، و دست‌نیافتن به آنان نیز کنایه از سلطه‌نیافتن بر آن دو از راه قتل یا مانند آن است؛ گویی دو گروه با هم مسابقه می‌دهند و یکی از آن‌ها همواره پیشتاز است و دیگری هرگز به آنان نمی‌رسد، چه رسد به اینکه پیشی بگیرد.

و معنا چنین است: [خداوند] فرمود ما به وسیلهٔ برادرت هارون تو را نیرو می‌بخشیم و یاری می‌دهیم، و برای شما بر آنان تسلط و غلبه قرار می‌دهیم تا به سبب معجزات ما که با آن‌ها پیروزتان می‌سازیم، بر شما چیره نشوند. سپس فرمود: « أَنْتُمٰا وَ مَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰالِبُونَ » (شما و هرکس که از شما پیروی کند پیروزید)؛ و این عبارت توضیحی است برای کلام پیشین که « وَ نَجْعَلُ لَكُمٰا سُلْطٰاناً » (و برای شما اقتداری قرار می‌دهیم) تا روشن سازد که این اقتدار و غلبه، هم آن دو و هم پیروانشان از مردم را در بر می‌گیرد.

با این بیان روشن شد که «سلطان» به معنای قهر و غلبه است. البته گفته شده که به معنای «حجت و دلیل» است، که در این صورت سزاوارتر آن است که عبارت « بِآيٰاتِنٰا » وابسته به « اَلْغٰالِبُونَ » باشد، نه به « فَلاٰ يَصِلُونَ إِلَيْكُمٰا ». مفسران وجوه دیگری نیز در این آیه یاد کرده‌اند که پرداختن به آن‌ها سودی ندارد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

۴. داستان موسی (ع

تفسیر آیه‌های ۲۹ تا ۴۲ با هم

و دیگر آنکه تورات یاد می‌کند کسی که گوساله را برای آنان ساخت و آن را پرستیدند، هارون پیامبر، برادر موسی (ع) بود؛ و ماجرا چنین بود که چون قوم دیدند موسی در فرود آمدن از کوه درنگ کرد، گرد هارون گرد آمدند و به او گفتند: «برخیز و برای ما خدایانی بساز که پیشاپیشِ ما حرکت کنند؛ زیرا این مرد (موسی) که ما را از سرزمین مصر… ادامه در متن کامل

پس همهٔ قوم، گوشواره‌های زرینی را که در گوش‌هایشان بود باز کردند و نزد هارون آوردند؛ او آن‌ها را از دستشان گرفت و با قلمِ تراش شکل داد و آن را گوساله‌ای ریخته‌گری‌شده ساخت؛ پس گفتند: «ای اسرائیل، این‌ها خدایانِ تو هستند که تو را از سرزمین مصر بیرون آوردند.» [پاورقی ۵: باب سی و دوم از سفر خروج.] ادامه در متن کامل

و در آیات قرآن، در این بخش‌ها از داستان‌های موسی (ع)، تعریض‌ها و گوشه‌کنایه‌هایی به تورات وجود دارد که بر اهل تدبّر پوشیده نیست. ادامه در متن کامل

و در آنجا اختلافات جزئیِ فراوانی نیز هست؛ چنان‌که در تورات در داستان کشتن مرد قبطی آمده است که: آن دو نفری که برای بار دوم با هم نزاع می‌کردند، هر دو بنی‌اسرائیلی بودند. ادامه در متن کامل

و نیز در آن، داستان برگزیدن هفتاد مرد برای میقات، فرود آمدن صاعقه بر آنان و زنده شدنشان پس از آن، ذکر نشده است. ادامه در متن کامل

و همچنین در تورات آمده است الواحی که همراه موسی بود، هنگامی که از کوه فرود آمد و آن‌ها را افکند، دو لوح سنگی بودند و همان دو لوح شهادت بودند [پاورقی ۳: باب دوم از سفر خروج.]؛ و اختلافاتی دیگر از این دست. ادامه در متن کامل