تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ قصص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَمّٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَويٰ آتَيْنٰاهُ حُكْماً وَ عِلْماً وَ كَذٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ » (و هنگامی که به کمال نیرومندی رسید و استوار گشت، به او حکمت و دانشی بخشیدیم، و این‌گونه نیکوکاران را پاداش می‌دهیم). «بلوغِ أَشُدّ» (رسیدن به کمال رشد و توان) این است که انسان چندان عمر کند که نیروهایش در آن هنگام قوت گیرد، و این حالت غالباً در هجده‌سالگی رخ می‌دهد؛ و «استواء» به معنای تعادل و استقرار است؛ ازاین‌رو، استواء در زندگی به معنای ثبات یافتن انسان در امور زندگی‌اش است، که در میان افراد تفاوت دارد و بیشتر پس از رسیدن به رشد کامل روی می‌دهد. سخن دربارهٔ معنای «حُکْم» (حکمت/داوری)، علم و بخشیدن آن دو، و نیز معنای «احسان»، پیش از این در بخش‌های متعددی از این کتاب گذشت.

بحث روایی

و در کتاب «معانی الأخبار» به سند خود از محمد بن نعمان اَحوَل، از امام صادق (ع) روایت کرده است که دربارهٔ کلام خدای عزوجل: « وَ لَمّٰا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَويٰ » (و هنگامی که به توانمندیِ کامل خود رسید و استوار گشت)، فرمود: مقصود از «أَشُدَّهُ» هجده‌سالگی است، و « وَ اسْتَويٰ » یعنی محاسن درآورد.