تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن فرعون که: « قٰالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلٰهَاً غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ » (گفت: اگر معبودی جز من برگزینی، بی‌تردید تو را از زندانیان خواهم ساخت)، تهدیدی از سوی او برای موسی (ع) است اگر بر باور خود به ربوبیت پروردگار جهانیان بماند و ادعا کند که فرستادهٔ اوست. و روش نادانِ لجوج همواره چنین است که چون از اقامهٔ دلیل درمانَد، دست به تهدید می‌زند و به وعید و ارعاب متوسل می‌شود.

و برگزیدن معبودی جز او، کنایه از اقرار به پروردگاریِ همان پروردگار جهانیان است که موسی بدان فرا می‌خواند؛ و فرعون نام او را به میان نیاورد تا زبانش را از گفتن نامش بازدارد؛ و از روی خودبزرگ‌بینی و برتری‌جویی، به دیگر معبودانی که می‌پرستیدند نیز اعتنایی نکرد. گویا زندان کیفر کسانی بود که از او روی برمی‌تافتند و الوهیتش را نمی‌پذیرفتند. و ظاهر آن است که الف و لام در «اَلْمَسْجُونِينَ» برای عهد است (اشاره به زندانیانِ شناخته‌شده دارد)؛ و معنا این است: «اگر بر این سخنانت بمانی، تو را در شمار کسانی درخواهم آورد که در سیاه‌چال من هستند، با آنکه از پریشانیِ حالشان و سختیِ عذابشان آگاهی.» از همین رو بود که با وجود کوتاه‌تر بودن عبارتی چون «لأسجننك» (حتماً به زندانت می‌افکنم)، از این تعبیر عدول نکرد [و عبارتِ نخست را به کار برد].

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۳ تا ۲۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ فِرْعَوْنُ وَ مٰا رَبُّ الْعٰالَمِينَ » تا «مِنَ الْمَسْجُونِينَ» (شعراء: ۲۳-۲۹). ادامه در متن کامل

و روشن شدنِ مقصود از این آیات، متوقف بر یادآوریِ اصول عقاید بت‌پرستی در مسئلهٔ پروردگاری (ربوبیت) است، که در خلال مباحث گذشتهٔ این کتاب، بارها به آن اشاره شد. ادامه در متن کامل