وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
و از اموال و حقوقِ مردم چیزی نکاهید، و در زمین تباهکارانه فساد برپا نکنید.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۷۶ تا ۱۹۱ با هم
این بخش، چکیدهای از داستان شعیب (ع) است که از پیامبران عرب بود، و این سرگذشت، آخرین داستان از سرگذشتهای هفتگانهای است که در این سوره آمده است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۸۱ تا ۱۸۳ با هم
ظاهر سیاق نشان میدهد که جملهٔ « وَ لاٰ تَبْخَسُوا النّٰاسَ أَشْيٰاءَهُمْ » یعنی کالاها و اموالشان را، قیدی است که جملهٔ « وَ زِنُوا بِالْقِسْطٰاسِ الْمُسْتَقِيمِ » را کامل میکند؛ همانطور که جملهٔ « وَ لاٰ تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ » قید متمم برای « أَوْفُوا الْكَيْلَ » است. همچنین جملهٔ « وَ لاٰ تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ » تأکیدی برای هر دو نهی، یعنی « لاٰ تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ » و « لاٰ تَبْخَسُوا » است، و پیامد ناگوار و شومِ کمفروشی را بیان میکند.
تفسیر آیهٔ ۱۸۳ سورهٔ شعراء، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۳۱۲ تا ۳۱۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/26/183/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ لاٰ تَبْخَسُوا النّٰاسَ أَشْيٰاءَهُمْ وَ لاٰ تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ » (و از حقوق و اموال مردم چیزی کم نگذارید و در زمین به تباهکاری فساد مکنید) (شعراء: ۱۸۳). «بَخْس» کاستن در وزن و اندازهگیری است، چنانکه «إخسار» کاستن از سرمایه است.
و دربارهٔ سخن خدای متعال: « وَ لاٰ تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ » (و در زمین به تباهکاری فساد مکنید)، واژههای «عَثْی» و «عَیْث» به معنای فسادانگیزی است؛ بنابراین، کلمهٔ
« مُفْسِدِينَ » حال مؤکد (قید حالت تأکیدی) است. در داستان شعیب در سورهٔ هود و نیز ذیل آیهٔ «وَ زِنُوا بِالْقِسْطٰاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلاً» (و با ترازوی درست بسنجید که این بهتر و فرجامش نیکوتر است) (اسراء: ۳۵)، دربارهٔ چگونگیِ تباه شدن جامعهٔ انسانی به سبب کمفروشی سخن رفت، پس به آنجا مراجعه شود.