تفسیر آیهٔ ۱۸۴ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ اتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الْجِبِلَّهَ الْأَوَّلِينَ » (و از آن کس که شما و نسل‌های پیشین را آفریده است پروا کنید) (شعراء: ۱۸۴). در مجمع‌البیان آمده است: «جِبِلَّه، سرشت و طبیعتی است که هر چیزی بر پایهٔ آن سرشته شده است». پایان سخن مجمع‌البیان. بنابراین، مراد از «جبلّه» صاحبانِ جبلّت (مردم روزگار نخستین) هستند؛ یعنی از خدایی پروا بدارید که شما و نیاکان پیشین‌تان را آفرید؛ همان کسانی که خداوند سرشتشان را چنان آفرید و در نهادشان این حقیقت را قرار داد که فسادانگیزی را زشت شمارند و به شومی آن معترف باشند.

و شاید همین معنایی که بدان اشاره کردیم، سببِ اختصاص یافتنِ «جِبِلّه» (آفرینش پیشینیان) به ذکر باشد. در هر صورت، در این آیه دعوتی به توحید در عبادت وجود دارد؛ زیرا آنان از آفریننده‌ای که پروردگار جهانیان است پروا نمی‌کردند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۷۶ تا ۱۹۱ با هم

این بخش، چکیده‌ای از داستان شعیب (ع) است که از پیامبران عرب بود، و این سرگذشت، آخرین داستان از سرگذشت‌های هفت‌گانه‌ای است که در این سوره آمده است. ادامه در متن کامل

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۸۴ و ۱۸۹ با هم

و در تفسیر قمی دربارهٔ کلام خدای متعال: « وَ اتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الْجِبِلَّهَ الْأَوَّلِينَ » (و از آن کس که شما و نسل‌های پیشین را آفرید پروا بدارید) آمده است: [فرمود: یعنی] آفریدگانِ نخستین. و دربارهٔ سخن خداوند: « فَكَذَّبُوهُ » (پس او را تکذیب کردند) فرمود: قوم شعیب [او را تکذیب کردند]؛ « فَأَخَذَهُمْ عَذٰابُ يَوْمِ الظُّلَّهِ » (پس عذابِ روزِ سایبانِ ابر آنان را فروگرفت)، فرمود: [آن روز]، روزِ گرما و بادهای سوزان بود.