تفسیر آیهٔ ۷۳ سورهٔ فرقان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ الَّذِينَ إِذٰا ذُكِّرُوا بِآيٰاتِ رَبِّهِمْ لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْهٰا صُمًّا وَ عُمْيٰاناً » (و کسانی که چون با آیات پروردگارشان پند داده شوند، کر و کور بر آن فرو نمی‌افتند). «خُرور بر زمین» به معنای به زمین افتادن است و گویی در این آیه کنایه از پیوستنِ همیشگی به چیزی و شیفتگی و سرسپردگی بر آن است.

و معنا چنین است: و کسانی که هرگاه با آیات پروردگارشان پند داده شوند—خواه حکمتی باشد یا اندرزِ نیکی از قرآن یا هر وحی دیگر—مانند کرانی که نمی‌شنوند و کورانی که نمی‌بینند، چشم و گوش بسته بر آن فرو نمی‌افتند؛ بلکه در آن می‌اندیشند و خرد می‌ورزند و از سرِ بصیرت و آگاهی بدان پایبند می‌شوند؛ پس به حکمتش ایمان می‌آورند، با اندرزهایش پند می‌گیرند، و در کار و آیین خود بر بصیرت و از جانب پروردگار خویش بر بینه و حجتی روشن قرار دارند.

بحث روایی

و در «روضهٔ کافی» به سند خود از ابوبصیر روایت کرده است که گفت: از امام صادق (ع) دربارهٔ سخن خدای عزّوجلّ: « وَ الَّذِينَ إِذٰا ذُكِّرُوا بِآيٰاتِ رَبِّهِمْ-لَمْ يَخِرُّوا عَلَيْهٰا صُمًّا وَ عُمْيٰاناً » (و کسانی‌اند که هرگاه به آیات پروردگارشان پند داده شوند، کر و کور بر آن فرو نمی‌افتند [فرقان: ۷۳]) پرسیدم، فرمودند: «[آنان در برخورد با آیات الهی] بینا و اهل بصیرت‌اند، نه اهل شک و تردید».