تفسیر آیهٔ ۵۶ سورهٔ فرقان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا أَرْسَلْنٰاكَ إِلاّٰ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً » (و ما تو را جز مژده‌بخش و بیم‌رسان نفرستادیم)؛ یعنی در رسالتت برای تو نقشی جز مژده دادن و بیم رساندن قرار ندادیم، و فراتر از آن اختیاری نداری. پس اگر آنان با پروردگارشان سرسختی و عناد می‌ورزند و دشمن او (شیطان) را بر ضدش یاری می‌کنند، بر تو حرج و تکلیفی نیست؛ زیرا آنان هرگز نمی‌توانند خدا را ناتوان سازند، و جز به زیانِ خود نیرنگ نمی‌زنند. سیاق آیات چنین معنایی را افاده می‌کند.

بر این اساس، سخن خدای متعال در این بخش از کلام که می‌فرماید: « وَ مٰا أَرْسَلْنٰاكَ إِلاّٰ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً » (و ما تو را جز مژده‌بخش و بیم‌رسان نفرستادیم)، همانند فرمودۀ او در بخش پیشین است که می‌فرماید: « أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلاً » (آیا تو کارساز و نگهبانِ او خواهی بود؟ [فرقان: ۴۳]).

از همین جا دانسته می‌شود این برداشتِ برخی مفسران که آیه را تسلی و دلداریِ خدای متعال به پیامبرش (ص) دانسته‌اند—آنجا که گفته‌اند مراد این است: «ما تو را جز مژده‌رسان به مؤمنان و بیم‌دهنده به کافران نفرستاده‌ایم، پس بر ایمان نیاوردنشان اندوه مدار»—

سخنی درست و استوار نیست.