تفسیر آیهٔ ۱۴ سورهٔ فرقان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « لاٰ تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً وٰاحِداً وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً » (امروز یک بار واویلا نگویید، بلکه هلاکت‌های بسیار را فرابخوانید). فریادخواهی با «ویل» و «ثبور» نوعی چاره‌جویی برای رهایی از سختی است؛ و از آنجا که آن روز فقط روز پاداش و کیفر است و در آن هیچ عملی سودی ندارد و هیچ سببی به کار نمی‌آید، قطعاً هلاکت‌خواهی نیز هیچ سودی به حالشان نخواهد داشت. از این رو خدای متعال فرموده است:

« لاٰ تَدْعُوا الْيَوْمَ » تا آخر آیه؛ و این کنایه از آن است که هلاکت‌خواهی امروز سودی برایتان ندارد، چه کم از آن بخواهید و چه بسیار. پس این کلام در معنای این سخن خدای متعال است که می‌فرماید: «اصْلَوْهٰا فَاصْبِرُوا أَوْ لاٰ تَصْبِرُوا سَوٰاءٌ عَلَيْكُمْ» (در آن درآیید، پس خواه شکیبایی ورزید یا شکیبایی نورزید، بر شما یکسان است؛ طور: ۱۶)؛ و نیز مانند این سخن او که به حکایت از دوزخیان می‌فرماید: «سَوٰاءٌ عَلَيْنٰا أَ جَزِعْنٰا أَمْ صَبَرْنٰا مٰا لَنٰا مِنْ مَحِيصٍ» (بر ما یکسان است که بی‌تابی کنیم یا شکیبایی ورزیم، ما را هیچ گریزگاهی نیست؛ ابراهیم: ۲۱).

و برخی گفته‌اند: مقصود آن است که عذابتان طولانی و جاودانه است و با یک بار هلاکت پایان نمی‌پذیرد، بلکه نیازمند هلاکت‌های فراوان است؛ اما این معنا بعید است.