تفسیر آیهٔ ۶۸ سورهٔ طه

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۷ و ۶۸ با هم

این سخن پذیرفته نیست؛ زیرا با ظاهر آیه ناسازگار است. ظاهر اینکه عبارتِ «فَأَوْجَسَ فِي نَفْسِهِ خِيفَهً » (پس در نهادِ خویش ترسی احساس کرد...) نتیجه و فرع بر «فَإِذٰا حِبٰالُهُمْ وَ عِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ » (ناگاه ریسمان‌ها و عصاهایشان در خیالش چنین آمد که...) قرار گرفته، این است که او تنها از همان صحنه‌ای که از سحرشان در خیالش نقش بست احساس ترس کرد، نه از پراکنده شدنِ مردم پیش از روشن شدن حقیقت با افکندن عصا. اگر از این موضوع بیمناک بود، از همان ابتدا اجازه نمی‌داد نخست آنان ریسمان‌ها و عصاهای خود را بیندازند. افزون بر این، چنین توجیهی با سخن خدای متعال در تقویت دلِ موسی (ع) که فرمود: «قُلْنٰا لاٰ تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْليٰ » (گفتیم: مترس که بی‌گمان تو خود برتری) سازگار نمی‌افتد؛ وگرنه به او می‌فرمود: مترس، نمی‌گذاریم پیش از آنکه عصایت را بیفکنی مردم پراکنده شوند.

تفسیر آیه‌های ۶۸ و ۶۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «قُلْنٰا لاٰ تَخَفْ إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْليٰ -إلي قوله- حَيْثُ أَتيٰ »؛ این نهی [از ترسیدن]، با انگیزهٔ تقویت دل و پشتیبانی از اوست، و خداوند آن را با این سخن تعلیل کرده که «إِنَّكَ أَنْتَ الْأَعْليٰ » (بی‌تردید تو خود برتری). معنای آیه چنین است: تو از هر جهت بر آنان برتری داری، و چون چنین است، هیچ‌گونه نیرنگ و سحری از آنان به تو زیانی نمی‌رساند؛ پس دلیلی برای ترسیدن وجود ندارد.