تفسیر آیهٔ ۵۹ سورهٔ طه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «قٰالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّينَهِ وَ أَنْ يُحْشَرَ النّٰاسُ ضُحًي » ([موسی] گفت: موعد شما روز جشن و آراستگی است و این‌که مردم هنگام چاشت گرد آورده شوند). ضمیر به موسی بازمی‌گردد و او موعد را «روز زینت» قرار داد. از سیاق عبارت برمی‌آید که آن روز برایشان به‌منزلهٔ عید بود، و از ظاهر واژه نیز پیداست که در آن روز خود و بازارها را می‌آراستند. گردآوردن مردم (حشر الناس) — بر پایهٔ آنچه راغب یادآور شده — به‌معنای بیرون‌کشیدن و راندن آنان از جایگاهشان به‌سوی جنگ و مانند آن است، و «ضُحیٰ» هنگام گسترش نور خورشید در روز (چاشتگاه) است.

و سخن پروردگار: «وَ أَنْ يُحْشَرَ النّٰاسُ ضُحًي » عطف بر «الزِّينَةِ» یا عطف بر «يَوْمُ» با در تقدیر گرفتن «روز» یا «وقت» و مانند آن است؛ و معنا چنین است: موسی گفت موعد شما روز زینت و روز گردآمدن مردم در چاشتگاه است. نیز بعید نیست که «مفعولٌ‌معه» باشد که معنایش چنین می‌شود: موعد شما روز زینت، هم‌زمان با گردآمدن مردم در چاشتگاه است؛ و این معنا به مشروط‌ساختن موعد بازمی‌گردد. موسی این شرط را گذاشت تا آنچه او می‌آورد و آنان می‌آورند، در برابر دیدگان مردم و در ساعتی کاملاً روشن و آشکار باشد.