تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ طه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآيٰاتِي وَ لاٰ تَنِيٰا فِي ذِكْرِي » (تو و برادرت با نشانه‌های من بروید و در یاد من سستی مکنید). این سخن تجدید همان فرمانِ پیشین است که در آیهٔ «اذْهَبْ إِليٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغيٰ » (به سوی فرعون برو که او سرکشی کرده است) تنها متوجه موسی بود؛ اما در اینجا با پیوستن برادر موسی به او تغییر یافته است، زیرا با برآورده شدن خواستهٔ موسی مبنی بر شریک شدن هارون در کارش، موقعیت دگرگون شد، از این رو خدای متعال بار دیگر خطاب را متوجه هر دوی آنان ساخت.

و اینکه به آن دو فرمان داد تا با نشانه‌های او بروند، در حالی که تا آن زمان بیش از دو نشانه به موسی داده نشده بود، وعده‌ای نیکوست مبنی بر اینکه با معجزاتی دیگر نیز تأیید خواهد شد و هنگام نیاز به او داده خواهد شد؛ اما این سخن که مراد همان دو نشانه است و صیغهٔ جمع گاه بر دو تا نیز اطلاق می‌شود، یا اینکه هر یک از آن دو نشانه به نشانه‌های فراوانی تجزیه می‌شود، از سخنانی است که تکیه بر آن سزاوار نیست.

و فرمودهٔ او: «وَ لاٰ تَنِيٰا فِي ذِكْرِي » (و در یاد من سستی مکنید)، نهی از «وَنیٰ» یعنی سستی و رخوت است؛ و مناسب‌تر با سیاق پیشین آن است که مراد از یاد خدا، دعوت به ایمان به خدای یگانه باشد، نه یاد کردنِ او به معنای توجه قلبی یا زبانی، چنان‌که برخی گفته‌اند.