تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ طه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و سخن او که: «قٰالَ خُذْهٰا وَ لاٰ تَخَفْ سَنُعِيدُهٰا سِيرَتَهَا » یعنی حالتش «الْأُوليٰ » (فرمود: آن را بگیر و نترس، ما آن را به حالت نخستینش بازمی‌گردانیم)—که همان عصابودن است—نشان می‌دهد که موسی(ع) از دیدن آن مار شتابان ترسیده بود. و خدای متعال این ماجرا را در جای دیگری چنین بازگو کرده است: «فَلَمّٰا رَآهٰا تَهْتَزُّ كَأَنَّهٰا جَانٌّ وَلّٰي مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يٰا مُوسيٰ أَقْبِلْ وَ لاٰ تَخَفْ» (پس چون دید که مانند ماری باریک و چالاک می‌جنبد، پشت کرد و گریخت و برنگشت؛ [ندا آمد که] ای موسی، پیش بیا و نترس؛ قصص: ۳۱). «خوف»—که همان دست‌زدن به مقدمات پرهیز از خطر است—با «خشیت»—که اثرپذیری و هراسِ دل است—تفاوت دارد؛ زیرا خشیت، صفتی ناپسند و ناسازگار با فضیلت شجاعت است، بر خلاف خوف. و برای پیامبران(ع) خوف رواست، نه خشیت؛ چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: «الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسٰالاٰتِ اللّٰهِ وَ يَخْشَوْنَهُ وَ لاٰ يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلاَّ اللّٰهَ» (کسانی که پیام‌های خدا را می‌رسانند و از او پروا دارند و از هیچ‌کس جز خدا بیم به دل راه نمی‌دهند؛ احزاب: ۳۹).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۹ تا ۲۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «قٰالَ أَلْقِهٰا يٰا مُوسيٰ -إلي قوله- سِيرَتَهَا الْأُوليٰ » (فرمود: ای موسی، آن را بیفکن... به حالت نخستینش بازمی‌گردانیم). «سیره» به معنای حالت و شیوه و روش است، و در اصل بر وزن فِعْله برای بیان نوعی راه‌رفتن (سِیر) ساخته شده است؛ همان‌طور که «جلسَة» برای نشان‌دادن نوعی نشستن به کار می‌رود.