تفسیر آیهٔ ۶۴ سورهٔ نحل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «وَ مٰا أَنْزَلْنٰا عَلَيْكَ الْكِتٰابَ إِلاّٰ لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ» (و ما این کتاب را بر تو نازل نکردیم مگر برای اینکه آنچه را در آن اختلاف کرده‌اند برایشان روشن سازی). ضمیر «لهم» (برای آنان) به مشرکان بازمی‌گردد و مقصود از «الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ»، همان حقیقت در عقیده و عمل است؛ بنابراین مراد از تبیین، روشنگری و پرده‌برداری از حقیقت برای اتمام حجت است. دلیل بر آنچه گفتیم، جدا کردن کار مؤمنان از مشرکان و یادکردِ جداگانه از آنان در این سخن خداوند است که می‌فرماید: «وَ هُديً وَ رَحْمَهً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ» (و هدایت و رحمتی برای گروهی که ایمان می‌آورند).

معنای آیه چنین است: این است وضعیت مردم در اختلاف پیرامون معارف حق و احکام الهی؛ و ما کتاب را بر تو فرو نفرستادیم مگر برای اینکه حقیقتِ مورد اختلاف را برای این اختلاف‌کنندگان آشکار کنی تا حجت بر آنان تمام شود، و نیز تا مایهٔ هدایت و رحمتی برای اهل ایمان باشد که خداوند به وسیلهٔ آن، آنان را به سوی حق هدایت کند و با ایمان و عمل به آن، مشمول رحمتشان گرداند.