تفسیر آیهٔ ۵۴ سورهٔ نحل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « ثُمَّ إِذٰا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذٰا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ » (سپس چون گرفتاری و گزند را از شما برطرف سازد، ناگهان گروهی از شما به پروردگارشان شرک می‌ورزند). این آیه آغازِ سرزنش و نکوهشِ آنان است و به بیم دادنشان ختم می‌شود؛ و آنان سزاوار چنین سرزنشی هستند، زیرا برطرف شدن گرفتاری در پیِ استغاثه و بازگشتِ فطری‌شان به سوی پروردگار، اقتضا می‌کرد که پس از روشن شدن حقیقت با دفع بلا و فرود آمدن رحمت، او را در ربوبیت یکتا بدانند. اما شوربختی ناگهان بر گروهی از آنان چیره می‌شود و دوباره به اسباب ظاهری دل می‌بندند؛ در این هنگام، خصلت‌های ناپسند و خفته‌شان بیدار می‌شود و خواهش‌های نفسانی را در آنان برمی‌انگیزد، و در نتیجه، دیگری را با پروردگارشان شریک می‌سازند—که از جملهٔ آن شریکان، همین اسبابی است که به آن‌ها دل می‌بندند؛ و معنای آیه روشن است.