تفسیر آیهٔ ۱۲۱ سورهٔ نحل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « شٰاكِراً لِأَنْعُمِهِ اجْتَبٰاهُ وَ هَدٰاهُ إِليٰ صِرٰاطٍ مُسْتَقِيمٍ» (شکرگزار نعمت‌های او بود؛ [خدا] او را برگزید و به راه راست هدایتش کرد). «اجتباء» از ریشهٔ «جبایت» به معنای گردآوردن است، و برگزیدنِ انسان از سوی خدا، خالص کردنِ او برای خود و رهانیدن و جمع‌کردنِ او از پراکندگی در راه‌ها و مسلک‌های گوناگون است. و اینکه به دنبال عبارت « شٰاكِراً لِأَنْعُمِهِ» (شکرگزار نعمت‌های او بود)، عبارت « اِجْتَبٰاهُ» (او را برگزید) و ادامهٔ آن بدون حرف عطف آمده است، نوعی علیت را می‌رساند؛ و این نکته تأییدکنندهٔ همان مطلبی است که پیش‌تر در سورهٔ اعراف در تفسیر آیهٔ « وَ لاٰ تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شٰاكِرِينَ» (اعراف: ۱۷؛ و بیشتر آنان را شکرگزار نخواهی یافت) گذشت، مبنی بر اینکه حقیقت شکر همان اخلاص در بندگی است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۲۰ تا ۱۲۳ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ إِبْرٰاهِيمَ كٰانَ أُمَّهً قٰانِتاً لِلّٰهِ حَنِيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» (به‌راستی ابراهیم امتی فرمان‌بردار برای خدا و حق‌گرا بود و از مشرکان نبود؛ نحل: ۱۲۰)؛ این آیه و آیات بعد از آن به مطالب پیشین دربارهٔ منحصر کردن خوراکی‌های حرام در چهار چیز و حلال بودن غیر آن‌ها پیوستگی دارد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱۲۱ و ۱۲۲ با هم

ما دربارهٔ معنای «اجتباء» (برگزیدن) در تفسیر سورهٔ یوسف ذیل آیهٔ ۶، و در معنای «هدایت» و «صراط مستقیم» در تفسیر سورهٔ فاتحه ذیل کلام الهی: « اِهْدِنَا الصِّرٰاطَ الْمُسْتَقِيمَ» (آیهٔ ۶؛ ما را به راه راست هدایت فرما)، و نیز در معنای کلام الهی: « وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَهِ لَمِنَ الصّٰالِحِينَ» (بقره: ۱۳۰؛ و بی‌تردید او در آخرت از شایستگان است) سخن را به تفصیل آورده‌ایم، پس به آنجا مراجعه شود.

تفسیر آیه‌های ۱۲۰ تا ۱۲۲ با هم

در توصیف ابراهیم (ع) از سوی خدای متعال با این صفات، اشاره‌ای است به اینکه این‌ها از موهبت‌های این دینِ حنیف (آیین حق‌گرا و معتدل) است؛ پس اگر انسان به این آیین درآید، او را به همان جایگاهی رهنمون می‌شود که ابراهیم (ع) را بدان رساند.