وَقَالُواْ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِي نُزِّلَ عَلَيۡهِ ٱلذِّكۡرُ إِنَّكَ لَمَجۡنُونٞ
و گفتند: «ای کسی که ذکر (قرآن) بر او نازل شده است! بیتردید تو دیوانهای!»
تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ حجر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۲، صفحهٔ ۹۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/15/6/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ قٰالُوا يٰا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ » (و گفتند: ای کسی که ذکر بر او نازل شده است، بیگمان تو دیوانهای!). این سخن در قالب ریشخند و تمسخر بیان شده است؛ از این رو پیامبر (ص) را نه با نامش، بلکه با همان وصفی که خود ادعا میکرد—یعنی نزول ذکر بر او—خطاب کردند. همچنین فعل را به صورت مجهول («نُزِّلَ») آوردند تا نشان دهند نازلکنندهٔ آن نزد ایشان ناشناخته است و به ادعای پیامبر مبنی بر اینکه خدای متعال آن را فرو فرستاده هیچ اعتماد و باوری ندارند. توصیف آن حضرت به «کسی که ذکر بر او نازل شده» و نیز «ذکر» نامیدن قرآن، هر دو از روی استهزاست؛ چنانکه سخن دیگرشان: « إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ »، تهمت زدن و تکذیب است.