تفسیر آیهٔ ۱۰۷ سورهٔ یوسف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ فَأَمِنُوا أَنْ تَأْتِيَهُمْ غٰاشِيَهٌ مِنْ عَذٰابِ اللّٰهِ أَوْ تَأْتِيَهُمُ السّٰاعَهُ بَغْتَهً وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ » (آیا ایمن گشتند از اینکه عذابی فراگیر از سوی خدا به سراغشان آید، یا قیامت ناگهان در حالی که بی‌خبرند به سویشان فرارسد؟؛ یوسف: ۱۰۷). کلمهٔ «الغاشیة» (فراگیر) صفتی است که به دلیل دلالتِ واژهٔ «عذاب» بر موصوف محذوف، جانشین آن شده است؛ و تقدیر عبارت چنین است: «عقوبة غاشية تغشاهم و تحيط بهم» (کیفری فراگیر که آنان را فروپوشاند و بر آنان احاطه یابد).

«البغتة» به معنای ناگهانی بودن است. و عبارت « وَ هُمْ لاٰ يَشْعُرُونَ » حال از ضمیر جمع است؛ یعنی قیامت با فرارسیدنش آنان را غافلگیر می‌سازد، در حالی که از آمدن آن ناآگاهند، زیرا پیش از آن نشانه‌هایی نبوده است که زمانش را مشخص کند و هنگام برپایی‌اش را بنمایاند. پرسشِ آیه نیز برای شگفتی است؛ به این معنا که کار این مردم در روی‌گردانی از نشانه‌های آسمان و زمین، اخلاص نورزیدن در ایمان به خدا، و پافشاری بر غفلت بسیار شگفت‌آور است؛ آیا از عذابی از سوی خدا که فراگیرشان شود، یا قیامتی که ناگهان بیاید و مبهوتشان کند، آسوده‌خاطر شده‌اند؟!