إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لِرَبِّهِۦ لَكَنُودٞ
که بیگمان انسان در برابر پروردگارش سخت ناسپاس است؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۱ تا ۱۱ با هم
و گفته شده است: این سوره هنگامی نازل شد که پیامبر (ص) علی (ع) را به غزوهٔ «ذاتالسلاسل» فرستاد و ایشان بر دشمنان تاخت و آنان را درهم شکست؛ و این پس از آن بود که پیامبر بارها دیگر صحابه را به سوی آنان فرستاده بود، اما هر یک از آنان نزد پیامبر خدا (ص) بازگشته بودند. ادامه در متن کامل
و همین مطلب در روایتی طولانی از امام صادق (ع) نیز نقل شده است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ عادیات، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۳۴۶ تا ۳۴۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/100/6/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « إِنَّ الْإِنْسٰانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ » (بیگمان، انسان نسبت به پروردگارش سخت ناسپاس است)؛ واژهٔ «كَنود» به معنای بسیار ناسپاس (كَفور) است. این آیه همانند سخن خدای متعال است که فرمود: «إِنَّ الْإِنْسٰانَ لَكَفُورٌ» (حج: ۶۶). این سخن، خبری است از آنچه در طبع و سرشت آدمی نهفته است؛ یعنی پیروی از هوای نفس، روآوردنِ تمامعیار به کالای ناپایدار دنیا و به سبب آن، بازماندن از سپاسگزاری در برابر پروردگار به خاطر نعمتهایی که به او ارزانی داشته است.
در این آیه، گوشهوکنایهای (تعریض) به همان گروهی است که مورد شبیخون قرار گرفتند؛ و گویا مراد از ناسپاسیشان، کفرانِ نعمت اسلام است که خداوند به آنان ارزانی داشته بود؛ نعمتی که والاترین نعمتِ بخشیدهشده به آنان بود و پاکیزگیِ زندگی دنیا و رستگاریِ زندگی جاودانهٔ آخرتشان در گرو آن قرار داشت.