تفسیر آیهٔ ۲ سورهٔ زلزال

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقٰالَهٰا » (و زمین بارهای سنگینش را بیرون افکند). «اَثقال» یا جمع «ثَقَل» (با فتحهٔ ثاء و قاف) به معنای کالاست یا به‌ویژه باروبنهٔ مسافر، یا جمع «ثِقْل» (با کسرهٔ ثاء و سکون قاف) به معنای بار و حمل است. به هر روی، مراد از بارهای سنگینِ زمین که بیرونشان می‌ریزد—چنان‌که گفته‌اند—مردگان‌اند، یا گنجینه‌ها و معدن‌هایی است که در دل دارد، یا همهٔ این‌ها؛ و برای هر دیدگاهی گوینده‌ای هست. مناسب‌ترین وجه، همان وجه نخست و سپس وجه سوم است، تا آیه اشاره به بیرون‌آمدنِ آنان برای حسابرسی باشد، و این فرمودهٔ او: « يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النّٰاسُ » (در آن روز، مردم بازمی‌گردند) اشاره به بازگشتِ آنان برای دریافت جزا باشد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۴ با هم

در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌مردویه و بیهقی در «شعب الإیمان» از انس بن مالک روایت کرده‌اند که پیامبر خدا (ص) فرمود: بی‌تردید زمین در روز قیامت از هر آنچه بر پشت آن انجام شده است خبر می‌دهد. ادامه در متن کامل

می‌گویم: مانند این روایت از ابوهریره نیز نقل شده است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۲ تا ۶ با هم

و در تفسیر قمی درباره سخن خدای متعال: « وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقٰالَهٰا » (و زمین بارهای سنگینش را بیرون افکند) آمده است: فرمود منظور، انسان‌ها هستند؛ و درباره « وَ قٰالَ الْإِنْسٰانُ مٰا لَهٰا » (و انسان گوید: زمین را چه شده است؟) فرمود: او امیرالمؤمنین (ع) است؛ و درباره « يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبٰارَهٰا -إلي قوله- أَشْتٰاتاً » (در آن روز زمین خبرهایش را بازگو می‌کند - تا آنجا که می‌فرماید - دسته‌های پراکنده) فرمود: مردم به صورت گروه‌های پراکنده می‌آیند؛ مؤمنان، کافران و منافقان؛ و درباره … ادامه در متن کامل