تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ بینه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ أُولٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّهِ » (به‌راستی کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، آنان خود بهترین آفریدگان‌اند). در این آیه، «بهترین بودن» تنها در انحصار مؤمنان نیکوکار قرار گرفته است، همان‌گونه که در آیهٔ پیشین، «بدترین بودن» منحصر در کافران بود.

بحث روایی

و در کتاب «الدر المنثور»، ابن‌مردویه از عایشه روایت کرده است که گفت: عرض کردم: ای پیامبر خدا، گرامی‌ترینِ آفریدگان نزد خداوند کیست؟ فرمود: ای عایشه، آیا نخوانده‌ای که: « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ- أُولٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّهِ » (همانا کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، آنان همان بهترین آفریدگان‌اند)؟

و در همان کتاب، ابن‌عساکر از جابر بن عبدالله روایت کرده است که گفت: در خدمت پیامبر (ص) بودیم که علی (ع) وارد شد. پیامبر (ص) فرمود: «سوگند به آن‌که جانم در دست اوست، همانا این مرد و پیروانش (شیعیانش)، قطعاً همان رستگاران روز قیامت‌اند». و آیهٔ « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ-أُولٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّهِ » (همانا کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، آنان بهترین آفریدگان‌اند) نازل شد. از آن پس، یاران پیامبر (ص) هرگاه علی (ع) می‌آمد، می‌گفتند: «خیر البریّه» (بهترین آفریدگان) آمد.

می‌گویم: این معنا همچنین از ابن‌عدی از ابن‌عباس، و نیز از ابن‌مردویه از علی (ع) روایت شده است. در کتاب «البرهان» نیز از موفق بن احمد در کتاب «المناقب» از یزید بن شراحیل انصاری، کاتبِ علی (ع)، از آن حضرت روایت شده و همچنین در «مجمع البیان» از کتاب «شواهد التنزیل» حاکم حسکانی از یزید بن شراحیل از آن حضرت نقل شده که عبارتش چنین است: از علی (ع) شنیدم که می‌فرمود: پیامبر خدا (ص) در حالی جان سپرد که او را به سینه‌ام تکیه داده بودم؛ آنگاه فرمود: ای علی، آیا این سخن خدا را نشنیده‌ای که: « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ- أُولٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّهِ » (کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، آنان بهترین آفریدگان‌اند)؟ آنان شیعیان تو هستند، و وعده‌گاه من و شما در کنار حوض کوثر است؛ هنگامی که امت‌ها برای حسابرسی گرد آیند، آنان با چهره‌ها و دست‌وپاهایی سپید و نورانی فراخوانده می‌شوند.

و در «مجمع‌البیان» از مقاتل بن سلیمان، از ضحاک، از ابن‌عباس روایت شده است که دربارهٔ سخن خداوند: « هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّهِ » (آنان بهترین آفریدگان‌اند) گفت: «نزلت في علي و أهل بيته» (این آیه دربارهٔ علی و اهل‌بیت او نازل شد).

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۸ با هم

بدان که مفسران در تفسیر واژگان و عبارات این آیات اختلاف‌نظرهای شدید و سخنان بسیاری دارند که پرداختن به آن‌ها سودی ندارد؛ هر کس خواهان آگاهی از آن‌هاست، باید به کتاب‌های مفصل رجوع کند. ادامه در متن کامل