تفسیر آیهٔ ۵ سورهٔ لیل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

مراد از بخشیدن («إعطاء»)، انفاق مال برای خشنودی خداست؛ به قرینهٔ آنکه در برابر «بخل» قرار گرفته است، واژه‌ای که بر خودداری دلالت آشکار دارد؛ یعنی خودداری از انفاق مال، و نیز به قرینهٔ سخن بعدی خدای متعال که فرمود: « وَ مٰا يُغْنِي عَنْهُ مٰالُهُ إِذٰا تَرَدّٰي » (و هنگامی که سقوط کند و هلاک شود، مالش به کار او نمی‌آید و نیازش را برطرف نمی‌سازد).

و سخن خدای متعال: « وَ اتَّقيٰ » (و پروا پیشه کرد)، مانند تفسیری برای بخشش است و می‌فهماند که مراد، بخشش در مسیر تقوای دینی است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵ تا ۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَأَمّٰا مَنْ أَعْطيٰ وَ اتَّقيٰ وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنيٰ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْريٰ » (اما هر کس [در راه خدا] بخشید و پروا پیشه کرد، و [وعدهٔ] نیکو را باور داشت، به زودی او را برای [عاقبت و راهی] آسان آماده می‌سازیم). این آیات، بیان تفصیلیِ پراکندگیِ تلاش‌های آنان و تفاوت آثار آن تلاش‌هاست.

تفسیر آیه‌های ۵ و ۶ با هم

حاصل معنای این دو آیه آن است که انسان به خدا، پیامبرش و روز واپسین ایمان داشته باشد و مال را در راه خدا و به امید ثوابی انفاق کند که خدا بر زبان پیامبرش وعده فرموده است.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۳ تا ۵ با هم

پس خدای متعال بر پیامبرش نازل فرمود: «وَ مٰا خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثىٰ - إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتّىٰ فَأَمّٰا مَنْ أَعْطىٰ» (و سوگند به آنچه نر و ماده را آفرید، که بی‌گمان تلاش شما پراکنده و گوناگون است، پس اما کسی که [از مال خود] بخشید ...)

تفسیر آیه‌های ۵ تا ۱۱ با هم

یعنی همان درخت خرما؛ « وَ اتَّقيٰ وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنيٰ » (و پروا پیشه کرد و پاداش نیکوتر را باور داشت)، که همان پاداش وعده‌داده‌شده نزد پیامبر خدا (ص) است؛ «فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرىٰ -إلى قوله- تَرَدّىٰ» (پس به‌زودی راه آسان [بهشت] را برایش هموار می‌سازیم — تا آنجا که می‌فرماید: — تَرَدّىٰ [در هلاکت و آتش سقوط کند]). ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۱ تا ۱۱ با هم

می‌گویم: قمی نیز این روایت را در تفسیر خود به صورت مرسل (بدون ذکر سلسلهٔ راویان) و مضمر (با ضمیر بدون نام بردن صریح از معصوم) روایت کرده است، ادامه در متن کامل