إِنَّ سَعۡيَكُمۡ لَشَتَّىٰ
که بیگمان تلاش شما پراکنده و گوناگون است.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بحث روایی
تفسیر آیههای ۳ تا ۵ با هم
پس خدای متعال بر پیامبرش نازل فرمود: «وَ مٰا خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثىٰ - إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتّىٰ فَأَمّٰا مَنْ أَعْطىٰ» (و سوگند به آنچه نر و ماده را آفرید، که بیگمان تلاش شما پراکنده و گوناگون است، پس اما کسی که [از مال خود] بخشید ...)
تفسیر آیههای ۱ تا ۱۱ با هم
میگویم: قمی نیز این روایت را در تفسیر خود به صورت مرسل (بدون ذکر سلسلهٔ راویان) و مضمر (با ضمیر بدون نام بردن صریح از معصوم) روایت کرده است، ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۴ سورهٔ لیل، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۳۰۲ تا ۳۰۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/92/4/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتّٰي » (بیگمان تلاش شما پراکنده و گوناگون است)؛ «سعی» همان تند راه رفتن است و مقصود از آن در اینجا، کاری است که آدمی به آن اهتمام میورزد، و این واژه در معنای جمع به کار رفته است؛ و «شتّی» جمعِ «شتیت» به معنای پراکنده است، مانند «مرضی» که جمعِ «مریض» است.
این جمله، جوابِ قسم است و معنایش این است: سوگند به این اموری که در آفرینش و اثر با هم تفاوت دارند، که بیگمان تلاشهای شما هم در خودشان و هم در آثارشان پراکنده و گوناگوناند؛ چرا که بخشی از آنها بخشش، پرواپیشگی و تصدیق است که اثری ویژهٔ خود دارد، و بخشی دیگر بخل، احساس بینیازی و تکذیب است که آن نیز اثری ویژهٔ خود دارد.